Öğrenci: Ayşe Vera Koral 7-A (Bağlıca Şubesi)

Okul Psikolojik Danışmanı: Bazen arkadaşlarımıza veya çevremize “hayır” demek çok zor olabiliyor. Sence bir insanın, özellikle de senin yaşındaki birinin “hayır” demekte bu kadar zorlanmasının en büyük sebebi ne?

Ayşe Vera: Belki de ailesiyle alakalı olabilir. Bazı aileler “hayır” denildiğinde bunu bir alınma veya gücenme sebebi olarak görebiliyorlar. Ya da arkadaşlar arasında “hayır dersen küserim, kırılırım” gibi tavırlar olabiliyor. Sanırım çevresindekileri kırmamak için hayır diyemiyorlar.

Okul Psikolojik Danışmanı:  Sana “kişisel sınır” dendiğinde aklına ne geliyor? İnsanların senin alanına girdiğini hissettiğinde bunu onlara nasıl belli edersin?

Ayşe Vera: Aslında biraz bakışlarımla belli ediyorum. Kişisel alan dendiğinde aklıma şu geliyor: Mesela ben yüzüme dokunulmasından nefret ederim, bunu sevmem. Bu bence bir kişisel sınırdır. Ya da insanların söylediği sözler, argo kelimeler… Bunlar bir sınırdır. Bunu kendine belirleyip kişisel sınırın olmuş olur diye düşünüyorum.

Okul Psikolojik Danışmanı: Okulumuzdaki anaokulu öğrencilerini düşün… Sence çok küçük yaştan itibaren çocukların “Bedenim bana ait, istemediğim sürece bana sarılamazsın veya dokunamazsın” demeyi öğrenmesi neden çok önemli?

Ayşe Vera:  Çünkü bu kişisel bir sınırdır. Kişisel sınırların küçük yaştan öğrenilmesi “ağaç yaşken eğilir” misali çok daha etkili olur. Bazı fikirler çocuklara erkenden verilmeli.

Okul Psikolojik Danışmanı:. Kendi ilkokul yıllarını hatırlarsan; bir arkadaşın oynamak istemediğin bir oyunu oynaman için ısrar ettiğinde veya bir eşyanı izinsiz aldığında ne hissederdin?

Ayşe Vera: Çok kırılıyordum ama aynı zamanda sinirleniyordum da. Sinirlenince dilinin kemiği olmayan insanlardanım biraz. “İzin vermediğim sürece neden dokunuyorsun?” derdim. Onlar kırılsa bile bu tepkiyi verirdim.

Okul Psikolojik Danışmanı:. O zamanlar hayır demek şimdikinden daha mı zordu?

Ayşe Vera:  Evet, o zamanlar daha zordu. Çünkü küçük yaşta herkes birbirine çok çabuk kırılabiliyor, insanlar daha dar düşünebiliyor. Bu yüzden hayır demek zorlaşıyordu.

Okul Psikolojik Danışmanı:. Küçük kardeşlerine veya okuldaki küçük öğrencilere, “hayır” demenin kötü veya ayıp bir şey olmadığını, aksine kendilerini korumanın bir yolu olduğunu nasıl anlatırdın? Onlara ne tavsiye edersin?

Ayşe Vera:  Ağaç yaşken eğilir” sözündeki gibi, bu bilincin küçük yaşta verilmesi çok önemli. Onlara, bedenlerinin kendilerine ait olduğunu ve istemedikleri sürece kimsenin onlara sarılamayacağını veya dokunamayacağını anlatırdım. Herkesin bir “kişisel dairesi” olduğunu ve müsaademiz olmadan kimsenin oraya girmemesi gerektiğini söyleyerek kendilerini korumalarını tavsiye ederdim. Küçükken bazı şeyler kırıcı gelse de, izin vermediğimiz sürece net tepki vermenin önemini anlatırdım.

Okul Psikolojik Danışmanı: Artık ortaokuldasın ve arkadaşlık ilişkileri çok daha karmaşık. “Gerçek bir arkadaş”, senin “hayır” cevabını duyduğunda sence nasıl tepki vermelidir?

Ayşe Vera:  Gerçek bir arkadaş, benim sınırlarım olduğunu bilmeli ve buna saygı duymalıdır. “Hayır” dediğimde bunu anlamsız bir şeymiş gibi karşılamamalı veya küsmemelidir. Eğer arkadaşım benim sınırlarımı kabullenirse, aramızdaki ilişki çok daha sağlıklı olur. İnsanlar birbirine saygı duyduğunda her şey daha kolaylaşır.

Okul Psikolojik Danışmanı:  Teknoloji hayatınızın büyük bir parçası. Sosyal medyada veya mesajlaşırken “mahremiyet” (özel hayatın gizliliği) senin ve arkadaşların için ne ifade ediyor? Dijital dünyadaki sınırlarınızı nasıl koruyorsunuz?

Ayşe Vera:  Ben genelde fotoğraf yollamamaya çalışıyorum. Sosyal medyada özel hesabım var ve oraya sadece çok sınırlı kişileri, en yakın arkadaşlarımı alıyorum. Okulda bile sadece bir-iki kişi vardır. Fotoğraflarımın başkalarına gösterilmemesi veya yayılmaması konusunda sürekli tembihte bulunuyorum. Sohbet ederken argo kullanmamaya ve mahremiyetimi korumaya özen gösteriyorum.

Okul Psikolojik Danışmanı: Bir arkadaşın, senin istemediğin bir fotoğrafını veya sana ait özel bir bilgiyi başkalarıyla paylaşmak isterse, kırıcı olmadan ama net bir şekilde ona nasıl “hayır” dersin?

Ayşe Vera:  Ben özel bilgilerimin yayılmasından veya dedikodu malzemesi olmasından hiç hoşlanmam. Bu noktada gerekirse kırıcı da olabilirim. Çünkü sınırlarım ihlal edilirse duyguları gözetmeden net bir şekilde “hayır” derim.

Okul Psikolojik Danışmanı:  Bazen “hayır” dediğimizde kendimizi bencil veya suçlu hissederiz. Sen bu duyguyla nasıl başa çıkıyorsun? “Hayır” demenin aslında kendine “evet” demek olduğunu düşünüyor musun?

Ayşe Vera:  Eğer “hayır” demeseydim daha mutsuz olacaktım. Mesela arkadaşım bir yere gitmek istiyor, ben hayır diyemediğim için gidiyorum ve istemediğim bir ortamda bulunuyorum. Bu sefer hem kendimi küçük düşürmüş gibi hissediyorum hem de ayak uyduramadığım için kötü hissediyorum. Sonra “keşke hayır deseydim” diyorum. Hayır dediğimde ise hiç pişman olmuyorum. Aslında hayır demek, kendimize “evet” demek oluyor.

Okul Psikolojik Danışmanı:  Bu bülteni tüm velilerimiz okuyacak. Sence anne babalar çocuklarına “hayır” demeyi ve sınırlarını korumayı öğretirken neleri doğru, neleri yanlış yapıyorlar?

Ayşe Vera:  Bence aileler çocuklarına kuralları çocukluktan itibaren aşılamalı. Mesela bir yasak varsa o çocukluktan beri yasak olmalı. “Ben akşam 7’den sonra eve giremem” kuralı bilinmeli, her seferinde anneye sorulmasına gerek kalmadan bu kuralın içinde olunduğu benimsenmeli.

Okul Psikolojik Danışmanı: Yetişkinlerden (anne-baba, öğretmen) sınır çizme noktasında beklentin ne?

Ayşe Vera:  Yetişkinlerin aslında daha çok sınırı oluyor çünkü tecrübeliler. Onlardan beklentim; karşı cins olsun veya olmasın, izinsiz dokunulmaması. Yüzüme dokunulmaması, izinsiz eşyalarımın karıştırılmaması gibi… Hepimizin bir kişisel dairesi var ve müsaademiz olmadan kimse oraya girmemeli.

Okul Psikolojik Danışmanı:  Evde anne babana karşı kendi fikrini rahatça söyleyebilmek ve gerektiğinde onlara da saygılı bir şekilde “hayır” diyebilmek, dışarıdaki hayatta (okulda, arkadaş ortamında) sınırlarını korumanı nasıl etkiliyor?

Ayşe Vera:  Evet, genelde diyorum. Mesela bir film izlenecekse “Ben şunu yapmak istiyorum, izlemek istemiyorum” diyebiliyorum. Ama annemden bir şey isterken bazen bir utangaçlık hissedebiliyorum. Yine de hayır demekten hem aileme hem çevreme karşı çekinmiyorum.

Okul Psikolojik Danışmanı:  Son olarak, “hayır” diyebilmenin bir “sanat” olduğunu düşünürsek, bu sanatı öğrenmek senin günlük hayatında neleri kolaylaştırdı?

Ayşe Vera:  İnsan ilişkilerini kolaylaştırır. İnsanlar artık benim sınırlarım olduğunu bilir ve o sınırları geçmemesi gerektiğini anlar. İnsanlar birbirine daha saygılı davranmaya başlar. Hem benim açımdan hem de diğer insanların bana nasıl davranacağı açısından çok daha sağlıklı olur.

Okul Psikolojik Danışmanı: Vera, bu güzel ve samimi cevapların için çok teşekkür ederiz. Sınırları olan ve bunu net ifade edebilen bir öğrenci olman çok değerli.

Ayşe Vera:  Ben teşekkür ederim. İnsanların sınırlarına gerçekten saygı duyulmalı, bu anlamsız bir şeymiş gibi bakılmamalı.

Uzman Görüşü:

Kıymetli Anne Babalar,

Günümüz şartlarında çocukların fiziksel ve duygusal güvenlikleri açısından en çok önem verdiğimiz konulardan biri olan “Hayır diyebilme sanatı ve mahremiyet” temasına bu ay öğrencilerimizle birlikte değinmek istedik.

Yeni nesil çocukların kendi alanları konusunda farkındalığı eskiye oranla yüksek olmakla birlikte, sınır koyma ve sınır ihlalleri karşısında zorluk yaşadıkları bazı noktalar var. Kimi çocuk onaylanma ve sevilme ihtiyacıyla istemediği halde her şeye “evet” diyor, kimisi “hayır” demenin kabalık olduğunu düşünüp sessiz kalıyor, kimisi sınırlarının ihlal edildiğini fark etmiyor, kimisi de kendi mahremiyetini ve kişisel alanını kesin bir dille koruyabiliyor.

Her çocuk özel ve biricik olduğu gibi, sosyal ilişkilerde kurduğu sınırlar da özel ve biriciktir. Her birinin başkalarına verdiği tavizler, hissettikleri kaygılar, söylediği sözler ve tepkileri birbirlerinden farklıdır. Dolayısıyla bu konudaki ihtiyaçlar ve müdahale yöntemleri de farklılaşmaktadır.

Mahremiyet kavramı literatürde en temel haliyle “bireyin fiziksel, psikolojik ve dijital alanlarının kendisine ait olması ve bu alanların sınırlarını belirleme hakkı” olarak tanımlanmaktadır ve çeşitli türleriyle karşımıza çıkar: bedensel mahremiyet, duygusal sınırlar, eşya mahremiyeti, sosyal/dijital gizlilik vb. Görülebileceği alanlar çok kapsamlıdır, bu nedenle evde de okullarda da dikkatli bir gözlemci rolüne bürünmemiz, sınırlar konusundaki hassas noktaları kaçırmamamız ve tespit ederek çocuklarımızı desteklememiz gerekir.

Eğer çocuğunuzun okulda, arkadaş çevresinde veya dijital ortamlarda sürekli verici olduğunu, istemediği şeylere zorlandığını ve akran baskısına “hayır” diyemediğini gözlemliyorsanız, öncelikle mutlaka kendisiyle konuşun. “Hayır” demenin onu kötü veya sevilmeyen biri yapmayacağını hissettirin.

Kendini bu konuda ifade etmekten uzaksa ve bir paylaşımda bulunmak istemiyorsa, okul rehberlik servisinden mutlaka destek talep edin.

Eğer çocuğunuz başkalarının sınırlarını ihlal eden, arkadaşlarının “hayır” demesini kişisel olarak algılayıp kabul etmeyen veya izinsiz sınırlar aşan kişi rolündeyse, öncelikle kendisiyle konuşun, davranışlarının karşı tarafta yarattığı duyguları ve empatiyi anlamaya çalışın. Devamında yine okul rehberlik servisine bildirip destek talep edin. Unutmayın, sizin çocuğunuz sadece sınırları ihlal edilen tarafta değil, sınır ihlali yapan tarafta da olabilir.

Bu nedenle de eğitimin temeli evde başlar. Çocuğunuza ilk sınırı evde siz koymalısınız, onun bedenine ve kararlarına saygı duyarak, gerektiğinde onun size söylediği “hayır”ları da (makul ölçülerde) kabul ederek bu süreci doğru yönetebilmek için çabalamalısınız. Çünkü sizler anne babalar olarak çocukların kendilerini güvende hissetmelerini sağlayan sistemin en önemli paydaşlarından birisiniz.

The post Çocuklarda Mahremiyet ve ‘Hayır’ Diyebilme Rehberlik Bülteni first appeared on Süleymaniye Okulları.

Öğrenci: 4/A Huzeyfe Eren İŞLEYEN – Kırıkkale

Okul Psikolojik Danışmanı: Sorumluluk sence ne anlama geliyor?

Öğrenci: Yapmam gereken işleri zamanında yapmak ve görevlerimi unutmamak demek.

Okul Psikolojik Danışmanı:Evde hangi sorumlulukları alıyorsun?

Öğrenci: Odamı topluyorum, çantamı hazırlıyorum ve anneme ev işlerinde yardım ediyorum.

Okul Psikolojik Danışmanı: Okulda üstlendiğin bir sorumluluk var mı?

Öğrenci:  Evet, sınıfta pencere sorumlusuyum. Teneffüslerde sınıfın havalanmasına dikkat ediyorum.

Okul Psikolojik Danışmanı: Sorumluluklarını yerine getirdiğinde ne hissediyorsun?

Öğrenci: Kendimi mutlu ve önemli hissediyorum. Bana güvenildiğini düşünüyorum.

Okul Psikolojik Danışmanı: Sorumluluk almak zor geldiğinde ne yapıyorsun?

Öğrenci: Önce biraz dinleniyorum, sonra yapmam gereken işi küçük parçalara bölüyorum.

Okul Psikolojik Danışmanı: Sorumluluklarını hatırlamanı sağlayan bir yöntem var mı?

Öğrenci: Yapacaklarımı defterime yazıyorum ve annemle birlikte kontrol ediyorum.

Okul Psikolojik Danışmanı: Sorumluluk almak oyun oynamanı engelliyor mu?

Öğrenci: Hayır, tam tersine. İşlerimi bitirince daha rahat oyun oynuyorum.

Okul Psikolojik Danışmanı: Sorumluluk alan bir öğrencinin nasıl biri olduğunu düşünüyorsun?

Öğrenci: Daha düzenli, güvenilir ve başarılı biri olur.

Okul Psikolojik Danışmanı: Ailenin sorumluluk konusunda sana nasıl destek oluyor?

Öğrenci: Bana yapabileceğim görevler veriyorlar ve başardığımda beni takdir ediyorlar.

Okul Psikolojik Danışmanı: Arkadaşlarına sorumlulukla ilgili ne söylemek istersin?

Öğrenci: Küçük sorumluluklar bile çok önemli. Denemekten korkmasınlar.

 Öğrencimizden Mesaj

“Sorumluluk aldıkça kendimize olan güvenimiz artar.”

Kıymetli Anne Babalar,

​            Günümüz eğitim anlayışında akademik başarı kadar önem verilen konulardan biri de çocuklarımızın sorumluluk bilinci kazanmasıdır. Sorumluluk; çocuğun kendi davranışlarının sonuçlarını üstlenebilmesi, üzerine düşen görevleri yerine getirebilmesi ve yaşına uygun beklentilere karşılık verebilmesi olarak tanımlanabilir. Bu ay öğrencilerimizle birlikte sorumluluk kavramını ele alarak bu becerinin gelişimini desteklemeyi amaçladık.

​Bireysel Farklılıklar ve Sorumluluk

​            Her çocuğun gelişim süreci birbirinden farklıdır. Kimi çocuk verilen görevleri hatırlatmaya gerek kalmadan yerine getirebilirken, kimi çocuk sık sık hatırlatılmaya ihtiyaç duyabilir. Bazı çocuklar sorumluluk almaktan kaçınırken, bazıları aldığı sorumluluğu fazlasıyla sahiplenebilir. Bu farklılıklar oldukça doğaldır; çocuğun yaşına, mizacına, aile tutumlarına ve çevresel faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu nedenle sorumluluk kazandırma süreci tek tip bir yaklaşım yerine, çocuğa özgü yöntemlerle ele alınmalıdır.

​Sorumluluk Sadece “Ödev” Değildir

​Sorumluluk bilinci yalnızca ödev yapmak ya da eşyalarını toplamakla sınırlı değildir. Aşağıdaki maddeler de sorumluluğun önemli parçalarıdır:

• ​Zamanı verimli kullanabilmek,
• ​Kurallara uymak,
• ​Hatasını fark edip telafi edebilmek,
• ​Başkalarının haklarına saygı göstermek.

​Bu beceriler zaman içinde, deneyimleyerek ve model alarak gelişir. Özellikle aile ortamında çocuğa verilen küçük ve yaşına uygun görevler, bu sürecin temelini oluşturur.

​Dikkat Edilmesi Gereken Yaklaşımlar

​Eğer çocuğunuz sorumluluk almaktan kaçınıyorsa, öncelikle bunun altında yatan nedenleri anlamaya çalışmanız önemlidir.

• ​Aşırı koruyucu tutumlar,
• ​Çocuğun yerine sorumlulukların yetişkinler tarafından üstlenilmesi,
• ​Sürekli eleştirilme korkusu bu duruma zemin hazırlayabilir.

​Çocuğunuz sorumluluklarını yerine getirmediğinde cezalandırıcı bir tutum yerine, davranışın doğal sonuçlarını görmesine izin vermek ve çözüm üretmesine rehberlik etmek daha sağlıklı olacaktır.

​

Unutulmamalıdır ki: Sorumluluk duygusu bir anda kazanılan bir özellik değildir; zaman, sabır ve tutarlılık gerektirir.

​Bu süreçte okul ve ailenin iş birliği büyük önem taşır. Sizler anne babalar olarak, çocuğunuzun ilk ve en güçlü rol modellerisiniz. Evde sergilenen tutumlar, çocuğun sorumluluk anlayışının şekillenmesinde belirleyici bir rol oynar. Okul olarak bizler de bu süreci desteklemeye ve çocuklarımızın gelişimini yakından takip etmeye devam edeceğiz.

​Sağlıcakla kalınız…

The post Çocuklarda Sorumluluk Rehberlik Bülteni first appeared on Süleymaniye Okulları.

Öğrenci: 6-B sınıfı öğrencisi Mehmet Yılmaz

Okul Psikolojik Danışmanı: Merhaba Mehmet, nasılsın bugün?

Mehmet: İyiyim öğretmenim, siz nasılsınız?

Okul Psikolojik Danışmanı: Ben de iyiyim, teşekkür ederim. Bugün seninle teknolojiyi nasıl kullandığımız üzerine kısa bir sohbet yapacağız. Hazırsan başlayalım mı?

Mehmet: Tabii, hazırım.

Okul Psikolojik Danışmanı: Güzel. Önce genel bir soruyla başlayalım. Gün içinde teknolojiyi en çok hangi amaçla kullanıyorsun?

Mehmet: Genelde ödevlerim için bilgisayar kullanıyorum ama itiraf etmem gerekirse bazen oyun oynamak ya da video izlemek için de telefona dalıyorum.

Okul Psikolojik Danışmanı: Evet, bu çok normal. Teknoloji artık hayatımızın her yerinde. Peki sence teknoloji sana neler kazandırıyor, nelerde işe yarıyor?

Mehmet: Bilgiye ulaşmak kolay oluyor. Derslerde araştırma yaparken çok yardımcı oluyor. Ama bazen fazla vakit geçirince başım ağrıyor, gözüm yoruluyor.

Okul Psikolojik Danışmanı: Güzel gözlem. Aslında teknolojinin en önemli noktası dengeyi kurmak. Ne çok fazla ne de çok az kullanmak. Peki, hiç “teknolojiyi fazla kullandım” dediğin bir an oldu mu?

Mehmet: Evet, özellikle hafta sonları oluyor. Oyun oynamaya başlıyorum, sonra bir bakıyorum saatler geçmiş. Sonra ödevlerim kalıyor, zaman yetmiyor.

Okul Psikolojik Danışmanı: Bu farkındalığın çok güzel Mehmet. Teknolojiyi bilinçli kullanmak, tam da bu farkı görmekle başlar. Peki sence bu durumu dengelemek için neler yapabilirsin?

Mehmet: Belki kendime bir süre koyabilirim. Mesela oyun oynadıktan sonra ders çalışacağım zamanı planlayabilirim.

Okul Psikolojik Danışmanı: Harika fikir! Zaman planlaması yapmak çok işe yarar. Ayrıca “ekran süresi” ayarlarını kullanarak kendine hatırlatma koyabilirsin. Böylece zamanı daha iyi kontrol edebilirsin.

Mehmet: Bunu bilmiyordum. Telefonda böyle bir özellik olduğunu duymuştum ama hiç denemedim.

Okul Psikolojik Danışmanı: Evet, çoğu cihazda var. Onun dışında sosyal medyada da dikkatli olmak gerekiyor. Orada gördüğün her şey doğru olmayabilir. Sence bu konuda nelere dikkat etmek gerekir?

Mehmet: Galiba her gördüğümü inanmamak lazım. Bazı şeyler yanlış olabiliyor. Bir de fazla paylaşım yapmak da iyi olmayabilir.

Okul Psikolojik Danışmanı: Çok doğru söyledin. Kişisel bilgilerini korumak, güvenmediğin bağlantılara tıklamamak, başkalarıyla saygılı iletişim kurmak da bilinçli kullanımın bir parçası.

Mehmet: Anladım öğretmenim. Yani teknolojiyi tamamen bırakmak değil, onu doğru şekilde kullanmak gerekiyor.

Okul Psikolojik Danışmanı: Aynen öyle. Teknoloji kötü değil, ama amaçsızca kullanırsak zarar verebilir. Önemli olan senin onu yönetmen.

Mehmet: Çok teşekkür ederim öğretmenim. Artık telefon ve bilgisayarla arama biraz mesafe koyup, onları daha dikkatli kullanmaya çalışacağım.

Okul Psikolojik Danışmanı: Harika! Bu farkındalığı kazandığın için seni tebrik ederim Mehmet. Unutma, teknoloji senin kontrolünde olursa sana fayda sağlar.

Kıymetli Anne Babalar,

Teknoloji… Artık hayatımızın olmazsa olmazlarından. Telefonlarımız, bilgisayarlarımız, tabletlerimiz; nerede bir iş yapmak, haber almak, birine ulaşmak ya da sadece vakit geçirmek istesek elimizin altında. Ve bu harika: Bilgiye ulaşmak, öğrenmek, iletişim kurmak, eğlenmek… Teknoloji bize birçok kapıyı açıyor.

Ama bazen bu kapılar öylesine ardına kadar açılıyor ki ayaklarımız içerideyken dışarıda başka kapılar kapanıyor: gerçek hayatın kapıları. Dostlarla sohbet, aileyle vakit, kitap, yürüyüş, doğa, sessizlik… Teknoloji insana kolaylık sağlarken “bağımlılık” ile “ölçülü kullanım” arasındaki ince çizgiyi unutturtabiliyor.

Bilinçli teknoloji kullanımı — bence — tam da o çizgiyi görebilmek demek. Yani: Teknolojiyi amaca göre kullanmak; elzem olduğunda, işini gördüğünde, bilgi edinmek istediğinde. Ama aynı zamanda ne zaman duracağını düşünebilmek.

Mesela şöyle sorabilirsin kendine: “Şu an telefonumu açmamın sebebi ne? Gerçekten bir işim mi var, yoksa yalnızca alışkanlık mı?” Belki de o anda telefon yerine bir kitap açmak, pencereyi açıp nefes almak, bir arkadaşla yüz yüze ya da sesli konuşmak daha iyi gelebilir. Bu farkındalık, teknolojiyle aramızda sağlıklı bir mesafe kurmamızı sağlıyor.

Teknolojinin faydaları çok elbette: Eğitim, iletişim, haberleşme, üretkenlik… Ama bunlar hiçbir zaman hayatın tüm alanını doldurmamalı. Sosyal ilişikler, doğa, uyku, gerçek yaşam deneyimleri, sevgi, sohbet bunlar da yaşamın olmazsa olmazları. Teknolojiyi denge içinde kullanmak; onun bize hizmet etmesini sağlamak, bizim ona değil.

Ve unutmayın: Teknolojiye karşı olmak değil mesele. Aksine, onun sunduklarından bilinçli faydalanmak ama kontrolü de elden bırakmamak. Çünkü kontrol bizdeyken, teknoloji yaşamımızı kolaylaştırır, zenginleştirir. Ama kontrolü kaptırırsak, yaşam bizi teknolojiye hapseder.

The post Bilinçli Teknoloji Kullanımı Rehberlik Bülteni first appeared on Süleymaniye Okulları.

Röportaj:

Konu: Akran Zorbalığı

Öğrenci: 6-B Reyyan Erva UÇAR

Okul Psikolojik Danışmanı: Reyyan hoş geldin, nasılsın?

Reyyan Erva: İyiyim siz nasılsınız?

Okul Psi. Danışmanı: Ben de iyiyim teşekkür ederim. Bugün seninle bir röportaj çalışması yapacağız, daha önce bahsetmiştim zaten. Öncelikle nasılsın diye sormak istedim. Biraz sohbet edeceğiz aslında, bunu öyle düşünebilirsin. Bunun yanlış ya da doğru bir cevabı yok sadece senin fikirlerini merak ediyorum. Aslında senin özelinde de bütün arkadaşlarının fikirlerine ulaşmak için çalışıyorum. Hazırsan başlayalım?

Reyyan E.: Hazırım.

Okul Psi. Danışmanı: Okulda en çok sevdiğin şey nedir?

Reyyan E.: Oyunlar veya dersler olabilir. Ve arkadaşlarım.

Okul Psi. Danışmanı: Süper. Nasıl oyunlar oynuyorsunuz burada?

Reyyan E.: Saklambaç, yakalamacılık, bahçede parkta bir şeyler oynuyoruz bazen salıncağa biniyoruz. Öyle şeyler.

Okul Psi. Danışmanı: Evet imkanlarımızın geniş olması burada çok işe yarıyor. Parkımız var, bahçemiz var, atölyelerimiz var…Peki arkadaşlarınla olan ilişkilerini sorsam sana nasıl anlatırsın?

Reyyan E.: Ben onları seviyorum. Ama onlar beni seviyorlar mı bilmiyorum.

Okul Psi. Danışmanı: Hımm. Peki sevgi nasıl hissedilir sence? Karşıdakinin seni sevip sevmediğini nasıl hissedersin?

Reyyan E.: Seninle birlikte olduğunda, zor zamanında senin yanında olduğunda, seni sevdiğini söylediğinde…

Okul Psi. Danışmanı: Evet, dile getirebilir, zor zamanında yanında olabilir destek olabilir çok doğru noktalara değiniyorsun aslında. Peki daha önce hiç “akran zorbalığı” diye bir şey duydun mu?

Reyyan E.: Evet.

Okul Psi. Danışmanı: Sence ne anlama geliyor?

Reyyan E.: Yaşıtlarının sana zorbalık yapması.

Okul Psi. Danışmanı: Evet. Zorbalıkla ilgili nasıl türler olabilir? Sence hangi davranışlar zorbalığa girer?

Reyyen E.: Bir kişiyle alay etmek, aşağılamak, lakap takmak, bir şeyini zorla almak…

Okul Psi. Danışmanı: Hı hı. Sözel zorbalıktan bahsettin. Bir şeyini zorla almak derken fiziksel zorbalıktan bahsettin aslında bunların çok çeşitli ve farklı türleri var. Peki sence zorbalıkla şaka arasındaki fark nedir?

Reyyan E.: Şaka böyle eğlendiren, güldüren şeylerdir ama zorbalık zorbalanan kişiyi üzebilecek davranışlardır.

Okul Psi. Danışmanı: Evet şaka da aslında her iki taraf da memnundur durumdan ama zorbalıkta bir taraf hiç mutlu değildir olduğu halinden doğru söylüyorsun. Peki okulda, ya da gittiğin bir kurs varsa dışarda, mahallende hiç birilerinin başka birilerine zorbalık yaptığını gördün mü?

Reyyan E.: Görmedim sanırım.

Okul Psi. Danışmanı: (Gülerek) Çok şanslısın o zaman! Şöyle sorayım, sana ya da tanıdığın birine zorbalık yapıldı mı?

Reyyan E.: Yapılmadı.

Okul Psi. Danışmanı: (Gülerek) Süper, bence yine şanslı gruptasın. Peki hayal edelim böyle bir durum yaşamış olsaydın neler hissederdin?

Reyyan E.: O kişiyle bir daha arkadaşsam onunla görüşmemeyi tercih ederdim. Eğer mahallemde falan oturuyorsa onunla karşılaşmamayı isterdim. Üzülürdüm. Biraz da ona sinirlenirdim aslında.

Okul Psi. Danışmanı: Evet bu duygularında çok haklısın aslında. Bir yandan da iletişimi kesmeyi tercih ediyorsun, belki de doğru bir yöntem… Peki tepkiler ve çözüm yolları üzerine konuşalım birazcık. Sen zorbalıkla karşılaşsan neler yapabilirsin?

Reyyan E.: Okuldaysam öğretmenlerime söylerim. Ya da ilk önce direkt o arkadaşıma yaptığı şeyin doğru olmadığını söylerim, bir daha o hareketi yapmamasını isterim. Eğer bana hala yapıyorsa öğretmenlerimden, büyüklerimden yardım isterim. Aileme bildiririm. Böyle şeyler yaparım.

Okul Psi. Danışmanı: Hı hı, aslında güzel bir yol haritası çizdin. Önce öğrencinin kendisiyle konuştun, çözüm alamayınca öğretmenlerine söyledin, büyüklerinden yardım istedin çok güzel. Peki sence zorbalık yapan insanların davranışları nasıl olur? Neler yapıyorlar?

Reyyan E.: Kibirli, insanlara yukarıdan bakan, her istediğinin olmasını isteyen kişilerdir.

Okul Psi. Danışmanı: Aslında kendilerini daha çok düşünen bir yanları var değil mi? Bencillikleri biraz yüksek olabiliyor.

Reyyan E.: Evet…

Okul Psi. Danışmanı: Sen bir öğretmen olsaydın, rehber öğretmen olsaydın okulda zorbalığı önlemek için neler yapabilirdin?

Reyyan E.: Bazen çocuklara bakardım teneffüslerde falan. Sizin gibi görüşmeler yapardım. Eğer eğitim lideriysem üzüldüğünü gördüğümde ne olduğunu sorardım. Özel olarak konuşurdum.

Okul Psi. Danışmanı: Süper yollar çizdin yine bana. Aslında gözlemden, görüşmeden, eğitim liderleriyle iş birliği yapmaktan bahsettin. Güzel noktalara değindin, doğru söylüyorsun. Peki senin karşında diyelim ki zorbalık yapan birisi var. Ona ne söylerdin?

Reyyan E.: Bir daha hiç kimseye zorbalık yapmamasını söylerdim. Çok beni dinleyeceğini sanmıyorum ama(gülerek) zorbalar çok söz dinleyen birileri olmuyor genelde. Bu şekilde…

Okul Psi. Danışmanı: Peki zorbalığa uğrayan bir arkadaşın olsa ona ne tavsiye ederdin?

Reyyan E.: Benim yaptığım gibi onunla konuşmasını, eğer çözemezse öğretmenlerine, büyüklerine söylemesini, çözmelerini istemesini söylerdim.

Okul Psi. Danışmanı: Hı hı, son olarak şunu sorayım o halde. Güzel bir sohbetti öncelikle teşekkür ederim bu keyifli sohbetin için. Bu konuda eklemek istediğin bir şey var mı?

Reyyan E.: Yok sanırım, ben de teşekkür ederim.

Kıymetli Anne Babalar,

Günümüz şartlarında okullarda konu olan ve sizleri de en çok endişelendiren durumlardan biri olarak gördüğümüz akran zorbalığı temasına bu ay öğrencilerimizle birlikte değinmek istedik. Yeni nesil çocukların bu konudaki farkındalığı yüksek olmakla birlikte zorluk yaşadığı bazı noktalar var. Kimi çocuk yaptığı davranışın “zorbalık” olarak tanımlanabileceğini bilmiyor, kimisi bildiği halde yapmaktan vazgeçmiyor, kimisi “seyirci” rolüne bürünüp yapılan zorbalığa herhangi bir tepki vermiyor, kimisi de kesin bir dille bu davranışlara karşı koyabiliyor. Her çocuk özel ve biricik olduğu gibi davranış kalıpları da özel ve biriciktir. Her birinin verdiği yanıtlar, hissettikleri duygular, söylediği sözler ve tepkileri birbirlerinden farklıdır. Dolayısıyla bu konudaki müdahale yöntemleri de farklılaşmaktadır.

Akran zorbalığı kavramı literatürde “bir kişinin kendi yaşındaki bir başkasına, kasıtlı olarak zarar vermek, üzmek veya yıpratmak amacıyla çeşitli şekillerde saldırması” olarak tanımlanmaktadır ve çeşitli türleriyle karşımıza çıkar: Siber zorbalık, fiziksel zorbalık, sözel zorbalık, sosyal/duygusal zorbalık vb. gibi. Görülebileceği alanlar çok kapsamlıdır, bu nedenle evde de okullarda da dikkatli bir gözlemci rolüne bürünmemiz, hassas noktaları kaçırmamamız ve tespit ederek müdahale etmemiz gerekir. Eğer çocuğunuzun okulda/sokakta/kursta vb. zorbalığa uğradığını düşünüyorsanız öncelikle mutlaka kendisiyle konuşun. Kendini açma davranışından uzaksa ve bir paylaşımda bulunmak istemiyorsa okul rehberlik servisinden mutlaka destek talep edin. Eğer çocuğunuz arkadaşları arasındaki zorbalığı gören bir “seyirci” rolündeyse ve kendisi bunu okulda öğretmenlerine karşı dile getirmekten çekiniyorsa yine mutlaka okul rehberlik servisinden destek isteyin. Eğer çocuğunuz zorbalık yapan kişi rolündeyse öncelikle kendisiyle konuşun, davranışlarının nedenlerini ve duygularını anlamaya çalışın. Devamında yine okul rehberlik servisine bildirip destek talep edin. Unutmayın, sizin çocuğunuz sadece zorbalığa uğrayan tarafta değil, zorbalık yapan tarafta da olabilir. Bu nedenle de eğitimin temeli evde başlar, ilk adımı evde atıp bu süreci doğru yönetebilmek için çabalamalısınız. Çünkü sizler anne babalar olarak eğitim sisteminin en önemli paydaşlarından birisiniz.

Sağlıcakla kalınız…

The post Akran Zorbalığı Rehberlik Bülteni first appeared on Süleymaniye Okulları.

Sevgili Aileler,

Nihayet o gün geldi ve çocuğunuzun okul yolculuğu başlıyor…. Bu heyecan verici yolculuğun ilk adımında sizlerle birlikte olmaktan büyük mutluluk duyuyoruz. Okul öncesi dönem, çocukların gelişiminin en hızlı olduğu, merak duygularının en yoğun yaşandığı ve sosyal becerilerinin filizlendiği çok kıymetli bir dönemdir. Aynı zamanda çocuklar için okul, yepyeni bir çevre, yeni arkadaşlıklar ve keşfedilecek bambaşka bir dünya demektir. Tüm bu yeniliklerin bir arada olması, doğal olarak bir uyum sürecini de beraberinde getirir.

Çocuğunuzun okula alışma sürecinde bazı iniş çıkışlar yaşaması son derece doğaldır. Her çocuğun uyum süreci kendine özgüdür. Kimi çocuk birkaç gün içinde alışabilirken, kimisi için bu süreç birkaç haftayı bulabilir. Aileler olarak sizler de bu geçiş sürecinde bazı zorluklar ve duygusal dalgalanmalar yaşayabilirsiniz. Tüm bunların sürecin doğal ve geçici bir parçası olduğunu bilmelisiniz. Okul, aile ve velinin güçlü bir iletişim içinde olması, iş birliği yapması süreci kolaylaştırır. Başarılı geçen bir uyum süreci ise ilerleyen yıllardaki akademik başarının ve okul sevgisinin temelini oluşturur. Böylece çocuk, eğitim hayatına olumlu bir bakış açısıyla yaklaşır.

UYUM SADECE ÇOCUK İÇİN MİDİR?

Okula başlama süreci yalnızca çocuklar için değil, aileler için de büyük bir değişimdir.

Çocuğundan ilk kez ayrılan ebeveynler olarak kaygı, suçluluk, hatta hüzün hissetmeniz çok doğaldır. Bu duygular, güçlü bir bağın ve sevginin göstergesidir. Ancak bu dönemi daha sağlıklı atlatabilmek için, sizlerin de bu değişime duygusal olarak hazırlanması önemlidir.

Aklınızdan “Çocuğum bensiz ne yapacak?”, “Ya ağlarsa?”, “Keşke biraz daha bekleseydik.” gibi düşünceler geçebilir. Bu düşünceleri bastırmak yerine, gerçekçi ve destekleyici bir bakış açısıyla değerlendirmek önemlidir. Unutmayın, bu süreçte yalnız değilsiniz!

Çocuğunuzun sınıf ve okul rehber öğretmeni, sizlere bu süreçte eşlik etmek üzere yanınızda olacak profesyonellerdir. Okul yönetimi tarafından hazırlanan uyum haftası takvimi sizlerle paylaşılacaktır. Her türlü soru, kaygı ya da merak ettiğiniz konuda okul çalışanlarına danışmaktan çekinmeyin. Bu, süreci daha sağlıklı ve güvenli hâle getirmenin ilk adımıdır.

OKULA YENİ BAŞLAYAN ÇOCUKLAR NELER DÜŞÜNÜR?

Okulun ilk günleri bazı çocuklar için oyun ve keşif demekken, bazıları için belirsizlik ve kaygı anlamına gelebilir. Bu süreçte yaşanan duygusal karmaşa son derece doğaldır. Her çocuk bu süreci farklı biçimlerde yaşar ve çocuğunuzun kafasında bazı sorular olabilir.

• Neden anne babamdan ayrılıyorum?
• Neden anne babamdan ayrılıyorum?
• Anne babam beni almaya gelecek mi?
• Ben yokken ailem ne yapıyor?
• Öğretmenim beni sevecek ve koruyacak mı?
• Benle arkadaş olurlar mı?
• Okulda kaybolur muyum?
• Okuldaki bu çocuklar kim?

gibi sorularla baş etmeye çalışabilir.

Çocuğunuz bu soruları size açıkça dile getirmese bile beden diliyle ve davranışlarıyla gösterebilir.

ÇOCUĞU OKULA BAŞLAYAN ANNE-BABALARIN AKLINDAN GEÇENLER

Çocuk yeni okuluna ve sınıfına aidiyet kazanırken aklında birtakım sorular ve düşünceler oluşabilmektedir. Özellikle uyum sürecinde oluşabilecek sorular ve düşüncelerden bazıları aşağıdaki gibidir:

• Evimden neden ayrılıyorum?
• Okul nasıl bir yer?     
• Öğretmenim nasıl birisi?
• Sınıfı bulamazsam ne yapacağım?
• Beni okuldan almaya gelmezlerse!
• Arkadaşlarım benimle oynamazsa!
• Ailem ben yokken evde ne yapıyor?
• Tuvaletim geldiğinde tuvaletin yerini bulamazsam ne yapacağım?

Doğru yürütülen bir uyum süreci ile çocuklar akıllarındaki bu soruları ve düşünceleri okula devam ettikleri süre zarfında giderir ve endişelerinin birçoğunun gerçek olmadığının farkına varır.

Çocuğunuzun okula başlaması onun kadar sizleri de heyecanlandıran ve zaman zaman kaygılandıran bir süreç olabilmektedir. Zamanınızın büyük bölümünde ilgilendiğiniz, her hareketinden haberdar olduğunuz çocuklar artık okulda ve öğretmenleriyle birlikte olacaktır. Çocuğunuz okula yeni başladığında aklınızda şu sorular ve düşünceler oluşabilmektedir:

• Okulda neler öğrenecek?
• Çocuğumun öğretmeniyle ilişkisi nasıl olacak?
• Çocuğumun arkadaşlarıyla ilişkisi nasıl olacak?
• Öz bakım gereksinimlerini giderebilecek mi?
• Uzun süre ondan nasıl ayrı kalacağım?
• O, biz olmadan durabilir mi?
• Sınıf ve okul ortamı güvenli mi?
• Bir şey olursa bilgilendirilecek miyim?

Ebeveynler olarak sizlerin de ilk defa deneyimlediği bu süreçte kaygılanmanız normaldir. Fakat duyguların bulaşıcı etkisinin olduğu unutulmamalı, çocuğunuzun yanında endişe ve korkularınızı yüksek sesle ifade etmemelisiniz. Sakin bir görünüme sahip olmalı ve size sorduğu soruları cevaplandırarak ona güven vermelisiniz. Sizin sakin olmanız çocuğunuzun da kendisini sakinleştirmesine yardımcı olacaktır. Tüm öğretmenlerimiz okula hazırlık ve çocukların okula uyumu konusunda bilgi ve beceri olarak yeterli donanıma sahiptir. Öğretmenlerimiz çocukların ve sizlerin kaygılarının farkındadır. Bu süreci öğretmeninizle iş birliği içerisinde yürütebilirsiniz.

OKULA UYUM PROBLEMİ YAŞAYAN ÇOCUKLARIN OLASI BAZI TEPKİLERİ

• Okula gitmeyeceğine dair pazarlık yapma
• Sıklıkla okula gitmek istemediğini söyleme
• Okula hazırlık aşamasına ağırdan davranma hazırlanma sürecini uzatma
• Bedensel şikâyetlerden bahsetme (Karnım ağrıyor, başım ağrıyor, midem bulanıyor yakınmaları)
• Okula geldiğinde kendisini getiren kişiye yapışma ve ondan ayrılmak istememe
• Okula getiren kişinin okuldan gitmesine izin vermeme, okul bitene kadar okulda kalmasını isteme
• Uzun süren ve şiddetli ağlama
• Sınıfın kapısında bekleme
• Sınıfa katılmadan sessizce bir köşede oturma
• Sık sık öğretmenine anne-babasının ne zaman geleceğini sorma
• Camdan dışarıyı seyretme, camdan ayrılmak istememe

Okula başlayan çocukların birçoğunda bu davranışların bir ya da birkaçı görülebilir. Uygun yaklaşım ve sürecin iyi yönetilmesiyle çocukta görülen bu davranışlar söner. Fakat bazı çocuklarda görülen bu davranışların sıklığı ve şiddetinde azalma meydana gelmez. Okula uyum problemi yaşayan çocuklarda görülen tepkiler takip edilmeli, gözlenen problem davranışların şiddeti ve sıklığı azalma göstermiyorsa psikolojik destek alınmalıdır.

UYUM SÜRECİNE AİLELER OLARAK NASIL HAZIRLANABİLİRSİNİZ?

Çocuğun Duygularını Kabul Edin ve Anlayışla Yaklaşın

Çocuğunuz bu süreçte kaygı, korku, heyecan gibi birçok farklı duygu yaşayabilir. Bu duygular çok doğaldır. Onu dikkatle dinleyin, duyduklarınıza hemen çözüm sunmak yerine yanında olduğunuzu hissettirin. “Bu duyguyu hissetmen çok normal.” gibi cümleler, çocuğunuza büyük güven verir.

Okul ve Öğretmene Güven Aşılayın

Okul ve öğretmeni olumlu bir dille anlatın. “Yemeğini yemezsen öğretmenine söylerim!” gibi söylemlerden kaçının. Bu tutum okuldan öğretmeninden korkmasına sebep olur. Kendi okul anılarınızı paylaşmanız da onu hem rahatlatır hem de heyecanlandırır.

Düzenli Günlük Rutin Oluşturun

Okul, düzen ve rutin gerektirir. Evde de benzer rutinleri oluşturmak (Her gece aynı saatte uyuma, ertesi güne hazırlık, sabah giyinme, kahvaltı vb.) okula uyumu kolaylaştırır. Bunun için birlikte takip edebileceğiniz eğlenceli bir takvim oluşturabilirsiniz.

Okul Hazırlığını Birlikte Yapın

Okul için gerekli olan giysi, boya kalemi ve benzeri malzemeleri birlikte seçebilirsiniz. Böylece okula aidiyet duygusu pekişecektir.

ÇOCUĞUMUN OKULA UYUM SÜRECİNDE NELER YAPABİLİRİM?

• Çocuğu okula götürecek kişi çocuğun kolayca ayrılabileceği biri olmalıdır. Onu okula kimin götüreceği hakkında önceden bilgilendiriniz. Ayrı kalacağınızı gizlemeyiniz.
• Çocuğunuzla vedalaşmayı uzun tutmayınız.
• Okul çıkışında onu almaya geleceğinizi kendisine söyleyiniz ve belirlediğiniz yerde çocuğunuzu almak için hazır bekleyiniz.
• Okula uyum sürecinde çocuğun okula devamı uyumun sağlanması açısından oldukça önemlidir. Elzem bir durum olmadığı müddetçe çocuğunuzun okula devamını sağlayınız.
• Okuldayken güvende olacağını, ne zaman isterse öğretmeninden yardım isteyebileceğini çocuğunuza hatırlatınız.
• Uyumda zorlanan bazı çocukların ebeveynlerine rehber öğretmen değerlendirmesi ve rehberliğinde kademeli uzaklaşmayı önermekteyiz: İlk gün, çocuğu okula getiren kişinin binanın içinde kalarak çocuğun istediği anda ona ulaşmasının sağlanması; ikinci gün, çocuğu okula getiren kişinin yarım gün bahçede oturması ve ona bilgi vererek ayrılıp okul çıkışı almaya gelmesi; üçüncü gün, okula getiren kişinin çocuğu okula getirip bırakması ve okul çıkışında almaya gelmesi şeklinde uygulanır.
• Çocuğunuz sizden ayrılacağını ve ayrılırken ağlamasının hiçbir şeyi değiştirmeyeceğini kesinlikle anlamalıdır. Burada önemli olan nokta, sizin okuldan ayrılmanızla birlikte çocuğunuzun gözyaşlarının azalarak bitmesidir. Eğer sizin ardınızdan çocuğun sınıfta ağlaması gün boyu sürerse bir uzmanın yardımına başvurmak gerekebilir.

OKULA UYUM SÜRECİNDE ÇOCUĞUNUZLA NELER KONUŞABİLİRSİNİZ?

• Bugün arkadaşlarınla neler yaptın?
• Sınıfında yeni fark ettiğin ne oldu?
• Bugün yeni neler öğrendin?
• Sınıfta en çok hangi merkezde oynamayı sevdin? Neden?
• Bugün okulda kendini nasıl hissettin?
• Bugün yeni bir oyun öğrendin mi? Öğrendiysen birlikte oynayalım mı?
• Bugün okulda en keyif aldığın an hangisiydi?

ÇOCUĞUM HAKKINDA OKULDA KİMİNLE KONUŞMALIYIM?

Çocuğunuz hakkında öncelikle öğretmeniyle konuşabilirsiniz. Öğretmeniniz, sizin aklınızda var olan sorularla daha önce karşılaşmış ve bu konularda çeşitli çözümler geliştirmiştir. Öğretmeniniz kendi çözüm alanı içinde olan konularda size yardımcı olacaktır. Eğer onun çözüm alanı içinde değilse sizi sorunuza göre ilgili kişiye veya kuruma yönlendirecektir.

Çocuğunuzun psikolojik durumu, uyum sorunları konularında ise okul rehberlik servisinden destek alabilirsiniz.

The post 2025 Eylül Rehberlik Bülteni first appeared on Süleymaniye Okulları.

Filial Terapi Hakkında

Filial terapi, ebeveynlerin çocuklarıyla olan ilişkilerini güçlendirmek için terapötik beceriler öğrendikleri bir yöntemdir. Bu terapi, ebeveynlerin çocuklarına daha iyi rehberlik etmelerini sağlar. Terapist rehberliğinde, ebeveynler çocuklarıyla oyun oynayarak, onların duygusal ihtiyaçlarını anlamayı öğrenir. Filial terapi, çocukların duygusal ve davranışsal sorunlarını azaltmaya yardımcı olur ve aile içindeki iletişimi güçlendirir. Bu yöntem, özellikle ebeveyn-çocuk ilişkisini geliştirmek ve çocukların özgüvenini artırmak isteyen aileler için etkilidir.

Filial terapi yüzeyde basit bir oyun gibi gözükse de arkasında oldukça derin bir süreç ve dönüştürücü bir etki bulunuyor. Çocukların iç dünyasını anlamak ve onlara güvenli bir ortam sunmak, onların duygusal gelişimi için kritik bir öneme sahip. Ebeveynlerin bu sürece katılması, yalnızca çocuğun davranışlarını anlamalarına yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda kendilerinin de duygusal ve psikolojik anlamda güçlenmelerine olanak tanır.

Filial terapinin en güzel yanlarından biri, ebeveynlerin çocuklarıyla oyun oynarken aslında çok daha derin bir bağ kurmalarıdır. Bu süreç, ebeveynlerin yalnızca çocuklarının ihtiyaçlarını değil, kendi duygusal ihtiyaçlarını da fark etmelerini sağlar. Çocuklar, kendilerini ifade etme biçimlerinde bazen çok sezgisel ve doğrudan olabilirler, bu da ebeveynlerin duygu ve düşüncelerini daha net bir şekilde anlamalarına yardımcı olur.

Filial Terapinin Amaçları Nelerdir?

• Ebeveynlerin çocuklarıyla olan bağlarını kuvvetlendirmek.
• Çocukların duygusal ve davranışsal sorunlarına çözüm bulmak.
• Ebeveynlerin çocuklarına karşı daha anlayışlı ve etkili bir yaklaşım geliştirmelerini sağlamak.
• Çocukların özgüvenlerini artırmak.
• Aile içindeki iletişim ve etkileşimi güçlendirmek.

Filial Terapi Size ve Çocuğunuza Neler Katar?

• Daha Güçlü Bir Bağ: Çocuğunuzla kurduğunuz iletişim derinleşir, daha güvenli ve açık hale gelir.
• Davranışları Anlama: Çocuğunuzun öfke nöbetleri, içe kapanıklığı ya da kardeş kıskançlığı gibi durumların arka planını daha iyi kavrarsınız.
• Evde Daha Huzurlu Bir Atmosfer: Terapide öğrendiğiniz oyun temelli yaklaşımlar, ev ortamını daha keyifli hale getirir.
• Ebeveyn Olarak Güçlenme: Çocukla başa çıkma becerileriniz gelişir, daha sabırlı ve bilinçli bir ebeveyn haline gelirsiniz.

 Önemli Gerçekler

• Uzun Vadeli Etki: Sadece çocuğun davranışlarını değil, sizin bakış açınızı da kalıcı olarak dönüştürür.
• Ebeveynler İçin de Şifa: Sıklıkla ebeveynler de kendi çocukluklarından gelen duygularla yüzleşir ve iyileşir.
• Her Aileye Uyum Sağlar: Filial terapi, farklı aile yapıları ve kültürel geçmişler için esnek bir yapıya sahiptir.
• Terapiste Gitmekten Çekinmeyin: Çocuklar terapiste değil, oyun oynamaya gidiyor gibi hisseder. Bu da süreci daha doğal ve rahat hale getirir.

Bilinen Yönleri

Ebeveynlerin Aktif Rol Oynaması

 Filial terapi, çocuğun sorunlarıyla doğrudan terapistin değil, ebeveynin ilgilenmesini sağlar.

Örnek: Çocuğunuzla haftada bir kez 30 dakikalık özel oyun saatleri yaparsınız. Terapist sizi bu sürece hazırlar ve yönlendirir. Böylece çocuğunuz sizi bir oyun arkadaşı ve duygusal destek kaynağı olarak görmeye başlar.

Oyunla Terapi Süreci

Terapi oyun temellidir; çünkü çocuklar duygularını oyunla ifade eder.

Örnek: 5 yaşındaki bir çocuk, oyun seansı sırasında sürekli hastane oyunu oynuyorsa, bu onun içsel bir korkuyu (örneğin hastane deneyimi ya da kaygı) işlediğine işaret edebilir. Siz oyunu yönlendirmeden onun oyununu takip edersiniz.

Davranışsal Sorunları Azaltması

Çocuğun öfke nöbetleri, uyum problemleri veya kardeş kıskançlığı gibi davranışları zamanla azalır.

Örnek: 7 yaşındaki çocuğunuz her gün okuldan sonra ağlama krizine giriyorsa, Filial terapi sürecinde bu davranışın arkasındaki ihtiyaç anlaşılır. Belki de gün içinde yeterince “görülmemek” ya da baskı hissetmek gibi duygular bu davranışa yol açıyordur.

Az Bilinen Yönleri

Ebeveynin de Duygusal Olarak Dönüşmesi

Bu terapi süreci sadece çocuğu değil, ebeveyni de dönüştürür.

Örnek: Oyun saatinde sürekli kontrol etme ihtiyacı hisseden bir anne, seanslardan sonra kendi çocukluk deneyimlerinde de kontrolsüzlük hissi yaşadığını fark eder. Bu farkındalık, sadece çocukla değil, kendi içsel dünyasıyla da barışmasını sağlar.

Terapötik Etki Aile Sistemine Yayılır

Filial terapi sadece çocukla ebeveyn arasındaki bağı değil, aile içi tüm ilişkileri olumlu yönde etkiler.

Örnek: Oyuna katılan babanın sabrı ve anlayışı arttıkça, annenin de yükü hafifler. Ebeveynler arasında daha sağlıklı iletişim başlar. Evdeki genel atmosfer yumuşar.

Terapiden Kaçınan Aileler için Alternatif Olması

Terapiden çekinen ya da “çocuğumu neden terapiste götüreyim ki?” diyen aileler için bu yöntem daha doğal ve kabul edilebilir bir yoldur.

Örnek: Aile, çocuğun “sorunlu” olduğu düşüncesini kabullenmekte zorlanırken, “beraber oyun oynayarak desteklemek” fikrini benimsemekte daha rahat hisseder. Bu da terapiye katılımı kolaylaştırır.

Kültürel Olarak Esnek Bir Yapı Sunması

 Filial terapi farklı kültürel yapılarla uyum sağlayabilen nadir yaklaşımlardan biridir.

Örnek: Geleneksel otoriter ebeveynlik anlayışının hâkim olduğu bir ailede, oyun saatlerinde çocuğa liderlik hakkı verilmesi başta garip gelse de zamanla çocukla bağın güçlendiği fark edilir. Bu farkındalık, aile içindeki rollerin dengelenmesine katkı sağlar.

Kimler İçin Uygun?

• 3–12 yaş arası çocuğu olan aileler
• Çocuğunda öfke, kaygı, içe kapanma ya da kardeş kıskançlığı gibi sorunlar gözlemleyen ebeveynler
• Aile içi iletişimini güçlendirmek isteyen herkes

Unutmayın!

Filial terapi, çocuğunuzun davranışlarını “düzeltmekten” çok, onun iç dünyasını anlamayı hedefler. Siz çocuğunuzu dinlemeyi öğrendikçe, o da kendini daha güvende ve değerli hisseder. Bu da hem sizin hem onun gelişimini destekleyen harika bir dönüşüm başlatır.

“Çocuğunuzun dünyasına bir yetişkin gibi değil, bir oyun arkadaşı gibi girin. Çünkü bağ kurmanın en güçlü dili sevgidir; sevgiyi anlatmanın en doğal yolu ise oyundur.”

Daha fazla bilgi veya destek için bir okul rehber öğretmenimizle iletişime geçebilirsiniz…

Filial Terapi Hakkında Sözler

• “Oyun, yalnızca eğlenceden ibaret değildir; bir çocuğun en derin duygularını ifade etme biçimidir ve Filial terapi bu dili anlamaya yönelik güçlü bir araçtır.”
• “Çocuğunuzu dinlediğinizde, sadece sözlerini değil, kalbinin derinliklerindeki sessiz çağrıları da duymaya başlarsınız. Filial terapi, bunu başarmanın en etkili yoludur.”
• “Bir çocuğun duygusal dünyasını anlamak, ona sadece güven değil, aynı zamanda ona gerçekten değer verdiğinizi gösteren bir hediye sunmaktır.”
• “Filial terapi hem çocukları hem de ebeveynleri duygusal anlamda güçlendirir; her iki taraf da bu süreçte büyür ve dönüşür.”
• “Çocuğunuzun dünyasına bir adım attığınızda, ona sadece öğretmekle kalmaz, aynı zamanda kendi duygusal zekânızı da geliştirmiş olursunuz.”
• “Filial terapi, sadece çocuğunuzla değil, kendinizle de daha derin bir bağ kurmanın yolunu açar; bu bir yolculuk, hem çocuğunuz hem de sizin için.”
• “Bazen, bir çocuğun en güçlü duygusal ihtiyaçları, oyunla ortaya çıkar. Filial terapi, bu gizli ihtiyaçları anlamanın anahtarıdır.”
• “Filial terapi, ebeveynlerin sadece çocuklarını dinlemesini değil, onlara içsel dünyalarını keşfetme fırsatı vermesini sağlar.”
• “Oyun, terapinin dili; anlayış, terapistin gücü; bağ, tedavi sürecinin nihai amacı.”

The post 2025 Haziran Rehberlik Bülteni first appeared on Süleymaniye Okulları.

İlgi alanları çocuğu dinlendiren, eğlendiren ve zamanını kaliteli hale getiren sağlıklı bir ruhsal gelişim için gerekli olan uğraşlardır. Yönelimleri ise çocuğun ilgi alanları ile yeteneklerinin örtüşüp örtüşmediğini ortaya koymaktadır. Bu sebeple çocuğun ilgi alanları ve yönelimlerini biliyor ve takip ediyor olmak çocukluk döneminde oldukça önemlidir.     

İlgi alanları ve yönelimleri çocuğun meslek seçiminde de önemli bir yol gösterici olabilir. Arkadaş seçimlerinde, yaşanılan yer, eş seçiminde dahi ilgi ve yönelimlerinin etkilerini izlemek mümkündür. Her çocuğun özel bir yeteneği olacak diye bir kural yoktur ancak çocukların mutlaka ilgi duyduğu bir faaliyet vardır. Bunları tespit etmenin en önemli yolu gözlem yapmaktır.

Çocukların en sevdiği uğraş oyunlardır. Oyun çocuklar için ilerideki becerilerinin geliştirildiği bir alandır. Oyun sırasında kullanılan oyuncaklarsa çocuğun duygularını ve beş duyusunu uyaran, değerlendirme imkânı tanıyan, uygulama yetilerini geliştiren, hayal gücünü zenginleştiren, bedensel ve ruhsal gelişimini hızlandıran araçlardır. Çocukların oynadıkları oyunlar, seçtikleri oyuncaklar, ilgi duydukları faaliyetler ve becerileri hakkında bilgi verecektir. Özel bir yeteneği olmadığı sürece hayatın okul öncesi döneminde çocukların keyif aldıkları oyun ve faaliyetler cinsiyetle ilgili farklılıklar dışında genellikle benzerdir.   

İlkokul döneminde ise kurallı oyunlar ön plana çıkar. Satranç, kelime türetme gibi oyunlar bu yaş döneminin vazgeçilmezleridir. Maket yapma, yapbozlar keyif alınan oyunlardır. Spor yapmayı, spor etkinliklerini takip etmeyi severler. Bilime ilgi belirgindir.

Deneyler yapmayı severler. Uzay, hayvanlar âlemi gibi konularda bilgi sahibi olmak ve bu bilgileri arkadaşlarıyla paylaşmaktan hoşlanırlar. Macera kitapları okumayı severler. Resim ve müzik bu yaş döneminde de sevilen uğraşlar arasındadır. Tercih ettikleri oyunlara, sordukları sorulara, merak duygusunu harekete geçiren unsurlara bu çerçevede bakıp çocukların ilgi alanları ve yönelimleri hakkında fikir sahibi olmak mümkündür.

Çocukların ilgi alanları, onların teknolojik araçlara bağımlı olmalarına engel olmaktadır. Şiddet eğilimi olan bir çocuğun resim, satranç, spor gibi faaliyetlere yönlendirilmesi gerekir. Bu yönlendirme çocuğun bu tip istenmeyen eğilimlerinin azalmasını, enerjilerinin sağlıklı bir yöne kanalize olmasını sağlamaktadır.  Bu sebeple ilgi alanlarının rehabilite edici etkileri çok belirgindir. Çocukların ilgi ve yönelimleri ile ilgili aileler neler yapabilir?

Çocukları yönlendirirken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta tercih edilecek olan uğraşın çocuğun ilgi alanı dâhilinde olmasıdır. Resme, spora ilgi ve yeteneği olmayan bir çocuktan sadece ebeveyn, öğrenmesinin faydalı olacağını düşündüğü için, kendisi geçmişte yapmak isteyip de yapamadığı için bir sanat veya spor dalına yönelmesi beklenmemelidir. Eğer anne babalar çocuklarının belli bir alanda yetenekli olduğunu düşünüyorsa çocuğu bu alana yönlendirmesi doğru bir adım olacaktır. Çocuklar genellikle yetenekli oldukları alana ilgili de olduklarından yönlendirmede zorluk yaşanması beklenmeyecektir.

Anne babalar çocukları için faydalı olacağını düşündükleri ancak çocuklarının ilgi duyup duymadığından emin olamadıkları bir alana yönlendirmek istiyorlarsa bu süreçte model alma yolunu tercih etmelidirler. Örneğin evinde düzenli spor yapılan çocukların spora, resim yapmayı seven bir annenin çocuğunun da küçük yaşlardan itibaren resme ilgi duyma ihtimali çok fazladır. Aynı zamanda bu alanlarda başarılı olan ve tanınmış kişilerin model alınması da çocuklarda ilgi uyandırabilir, o alanla ilgili yeteneği varsa da yeteneğin keşfine sebep olabilir.

Birçok kitap seçeneği olan alanlarda çocuğunuzun hangi kitaplara ilgi duyduğunu gözlemleyebilmeniz mümkün. Resimli kitaplar, hayvan ansiklopedileri, uzay dergileri, bilim makaleleri gibi farklı türler arasından seçim yapan çocuklar, ilgi alanları hakkında size ipucu verebilir.

Belirgin ilgi alanları olmayan çocukları yönlendirirken ise çocuğu gözlemlemek, onunla konuşmak, onu yakından tanımak ve çocuğu ihtiyaçları doğrultusunda yönlendirmek büyük önem taşır. Okuduğu kitaplar, izlediği filmler, merak ettiği konular, oynadığı oyunlar, öğretmenlerinden alınan geribildirimler dikkate alınarak çocuklar yakından takip edilmelidir.

Çocuklarda fark edilen ilgi alanları ve yetenekleriyle ilgili çocuklara verilen gözleme dayalı geribildirimler onları motive edici ve spesifik gerçekçi örneklere dayalı olmalıdır. Yönlendirilen alanlarla ilgili sürekliliğin sağlanması çocuğun ilgi kaybına uğramaması için oldukça önemlidir. Çocukların zaman zaman ilgi alanlarından uzaklaştığı görülebilir böyle durumlarda ailenin destekleyici tutumları önemli rol oynamaktadır. Bu süreçte ısrarcı ve baskılayıcı bir tutum çocukların ilgi alanlarından tamamen uzaklaşmasına sebep olabilir.

Kaynakça: Küçükyazıcı, Gökçe; (2012, 8 Eylül)  ‘’Çocuğun İlgi Alanları ve Hobilerini Keşfetmek’’ Erişim tarihi: 14.04.2015 http://www.cocukvegenc.com

Dünya satranç şampiyonu Magnus Carlsen, tarihin gelmiş geçmiş en iyi satranç oyuncusu olarak biliniyor. Elbette Carlsen, bir sabah uyandığında kendini satranç dahisi olarak bulmadı. Kendisi çocukken problem çözme, örüntüleri tanıma, yapboz yapma, karmaşık Lego yapıları inşa etme gibi konularda oldukça yetenekliydi. Bunu gören ebeveynleri, Carlsen’in yeteneğini keşfederek onu satranca yönlendirdi. Bu muhtemelen küçük Magnus için yaptıkları en iyi şeydi.

Telefonun mucidi Alexander Graham Bell de başka bir örnek. Bell, daha 12 yaşındayken kısa kürekler ve fırçalar kullanarak buğday tanelerini kabuklarından ayıran bir makine icat etti. Bell’in o zamanki en yakın arkadaşının babası, bunu gördükten sonra kendisine ufak bir atölye verdi. Eğer Bell çocukken yeteneği keşfedilip pekiştirilmeseydi, belki de hiçbir zaman telefonu icat edemeyecekti!

Isaac Newton fizik yasalarını sorguladı ve görecelilik teoremini ortaya attı, etrafımızda gördüğümüz tüm maddelerin enerji olduğunu öne sürdü. Dönemin bilim insanlarını ikna etmesi çok zor oldu ama doğru bildiğini söylemekten hiçbir zaman çekinmedi.

Keşifleri ile evrene bakış açısını değiştiren küçük Albert. Babası mühendis olan Albert, küçük yaştan itibaren evrenin nasıl çalıştığını anlamaya çalıştı. En sevdiği şey soru sormaktı ve bundan hiçbir zaman vazgeçmedi.

Albert‘in yıllar önce ortaya attığı bazı teorileri, deney ve gözlemler yaparak ancak bugün anlayabiliyoruz. Tabii siz yine de çocuğunuzu ödevlerini yapıp okula gitmek için teşvik edin ama en önemlisi Albert gibi soru sormaya teşvik edin, kim bilir belki bir sorunun cevabında yeni bir icat yatıyordur…

The post 2025 Mayıs Rehberlik Bülteni first appeared on Süleymaniye Okulları.

86.400 ALTIN

Her sabah hesabınıza 86.400 altın yatırılan bir banka olduğunu düşünün…

Gün boyunca bu altından istediğiniz kadarını harcayabiliyorsunuz. Ancak tek bir koşul var; o gün size ayrılan altından harcamadıklarınız sizden sonsuza kadar geri alınıyor. Yani 86.400 altının tamamını harcamış veya hiçbirini harcamamışta olsanız diğer gün sabah hesabınızda yine 86.400 altın oluyor. Kendinizi böyle bir durumla karşı karşıya bulsaydınız ne yapardınız? Birçok insan gibi altının tümünü harcayacak bir yol arardınız. İlk günlerde şüphesiz acil ihtiyaçlarınızı karşılayacaksınızdır. Ancak sonraki günlerde geleceğe yatırım yapacak yollar arayıp, ileride daha büyük getirisi olacak yollar bulmayı deneyeceksiniz.

Farkında olsak da olmasak da yaşamımızın her gününde bu durumu yaşıyoruz. Bankamız her sabah hesabımıza 86.400 saniye yatırmaktadır ve her gün istediğimiz gibi harcayabiliyoruz. Bu saniyeleri kullanmayı başaramazsak günün sonunda onları sonsuza kadar kaybediyoruz.

Zamanı Verimli Kullanmak

Zaman; yerine konması, geri döndürülmesi, yenilenmesi, depolanması ve satın alınması mümkün olmayan en önemli kaynaktır. Zamanımızı boşa harcamak hayatımızı harcamaktır. Zamanın en önemli özelliği, kullanımının diğer kaynaklar gibi daha sonraya ertelenememesidir. Zamanı verimli kullanmak, amaçların, sorumlulukların, zevklerin ve sosyal yaşamın bir arada yürütülebilecek şekilde planlanmasıdır. Bunu başarabilmenin yolu da etkili bir zaman yönetimini sağlamaktan geçer.

Zaman yönetimi; yapılacak işlerin, organize edilerek belli bir plana bağlanmasıdır. Zamanı iyi yönetmeyi bilen bir kişi daha az endişe taşır, daha az stres yaşar ve daha az hata yapar. Zaman yönetimi, geleceğe yön vermeyi sağlar, koordinasyon becerisini geliştirir ve hedefler için program yapmayı gerektirir.

Zaman yönetimi için yapılması gereken ilk şey ise, zamanın nasıl geçirildiğini belirlemektir. Herkesin yaşamında sabit olan uyku, yemek yemek, kişisel temizlik ve bakım gibi zorunlu işler için harcanan zaman çıkarıldıktan sonra kalan süre iyi planlanmalıdır. Plan yaparken dürüst ve gerçekçi olmalı, zorunlu görevlerin dışında sosyal aktiviteler için de yeterli zaman ayrılmalıdır.

Uzun ve kısa süreli hedefler koymak, öncelikleri belirlemek, yapılacak işler için bir plan hazırlamak zamanı etkili kullanma konusunda önemli katkılar sağlayacaktır. Zamanımızı daha verimli kullanmayı başarabilirsek; yaşamımızı daha iyi planlama ve geleceğe hazırlanma, daha fazla okuma ve öğrenme, yeni konularda kendimizi geliştirme, insanlarla daha fazla kişisel ilişki kurma, sevdiklerimize daha fazla zaman ayırma, daha fazla dinlenme ve eğlenme ve daha fazla düşünme ve yaratma fırsatları bulabiliriz.

Zamanı Etkin Kullanmayı Engelleyen Faktörler

• Yapılması gereken işleri listelememe, plan ve program belirlememe
• Önceliklerin belirlenmemesi
• Hedef belirlemeden hareket etmek
• Kararsız olmak
• Dikkat dağıtıcı faktörlerden uzak durmamak
• Mola vermeden çalışmak
• Telaşlı olmak
• Yapılması gerekenleri not almamak
• Detaylara fazlasıyla önem vermek
• Mükemmeliyetçi olmak
• Hayır diyememek
• Öz güven eksikliği
• Aşırı öz güven ve verilen görevleri hafife almak
• İşleri ertelemek
• Sağlık sorunları yaşamak
• Stresi kontrol edememek
• Düzenli bir çalışma ortamına sahip olmamak
• Sosyal medyada fazla zaman geçirmek
• Boş zamanları değerlendirmeyi bilmemek

      Zamanı Etkili Kullanma Yöntemleri

• Zaman akışının farkında olun ve zaman çizelgesi kullanın.
• Kendi kendinize söz verin.
• Analiz yapın.
• Planlama yapın.
• Etkili ve hızlı okuma teknikleri geliştirin.
• Mükemmeliyetçi olmayın.
• Her zaman için olumsuz durumların olabileceğini göz önünde bulundurun.
• Yapılacak işler listesi çıkarın. Hoşunuza gitmeyen işleri sabah yapın ve gün boyunca canınızın sıkılmasını önleyin.
• Ertelemekten kaçının. Bunun için yapacağınız işle ilgili kararlı olun, büyük işleri küçük parçalara ayırın, her birinin sizin ve hedefiniz için değerini belirleyin.
• Aceleci olmayın. Bir işle uğraşırken sadece ona odaklanın. Aynı anda birçok şeye odaklanmaya çalışmak dikkatinizin dağılmasına sebep olabilir.
• Hayır demeyi öğrenin. Böylelikle gereksiz engellenmelerin önüne geçmiş olursunuz.

Zaman Yönetimi Teknikleri

• Pomodoro Tekniği
  • Zaman yönetimi konusunda belki de en fazla duymuş olabileceğiniz bu tekniği geliştiren Francesco Cirillo, zamanlayıcısını önce 25 dakikaya ayarlayıp çalışmaya başlıyor ve 25 dakikanın sonunda 5 dakikalık bir mola veriyor. Toplamda harcanan 30 dakikalık bu dilime ise 1 pomodoro deniliyor. Çalışacağınız veya yapacağınız iş için art arda 4 pomodoro yapılması tavsiye ediliyor. 4 dilim sonunda 20 ile 30 dakika arasında uzun bir mola verilerek tekrar çalışmaya devam edilmesi öneriliyor.
• Eisenhower Matrisi
  • Eisenhower, bu zaman yönetimi tekniğini, yapılması gereken işleri 4 farklı kategoride birleştirerek önceliklerine göre sınıflandırıp sıraya koyuyor.
  • Acil ve Önemli: Eğer işinizin bitiş süresi yaklaşmış ve işiniz ertelenemeyecek ise bu kategoriye giriyordur. Tabiki öncelik sırasını, bu kategorideki işlerinize vermelisiniz.
  • Acil Değil ve Önemli: İşinizi uzun bir döneme yayabileceğiniz ancak belirli sürede tamamlamanız gerektiğini belirtir. İleri tarihte olan bir sınava bugünden başlayarak belirli zamanlar ayırıp çalışmak gibi.
  • Acil ve Önemsiz: Telefon görüşmeleri gibi planlanmamış şekilde ortaya çıkan ve gereğinden fazla zaman harcamadan yapılması gereken işlerdir.
  • Acil Değil ve Önemsiz: Yapmanız gereken ancak yapmasanız da bir şey kaybetmeyeceğiniz işlerdir. Bilgisayarda oyun oynamak veya sosyal medyada zaman harcamak gibi.

     3.Hayır Diyebilme

Zamanı verimli kullanmak için hayır diyebilme becerisine sahip olmanız gerekir. Zaman yönetiminizin etkili bir şekilde devam edebilmesi için, planlamanızı aksatacak şeylere hayır diyebilmelisiniz.

4.Öncelik Sıralaması

Öncelik sıralaması yaparak, yapılacakları kategorize edin. Öncelik sıralaması yapmak yapılacakları daha sistematik planlamanızı ve zamanı etkili kullanmanızı sağlar.

5.Günlük Kontrol Listesi

Günlük kontrol listesi oluşturarak çalışma performansınızı arttırabilirsiniz. Günlük kontrol listesi sayesinde ne kadar zaman kullandığınızı ve ne kadar işi tamamladığınızı somut şekilde görebilirsiniz.

       Anne ve Baba olarak çocuklarınıza zaman yönetimini öğretmek için neler yapabilirsiniz?

• Önceliklerinizi iyi belirleyip zamanınızı planlayarak ve bu plana göre davranarak çocuğunuza iyi bir model olabilirsiniz.
• Çocuğunuzun zamanını iyi kullanması yönünde onu yönlendirebilir ve destekleyebilirsiniz
• Ev işleriyle ilgili bir aile programı oluşturabilir ve tüm aile bireylerinin bu plana göre ev işlerini gerçekleştirmesini sağlayabilirsiniz.
• Çocuğunuzun yaşına ve ihtiyacına göre zaman yönetimini başarılı şekilde gerçekleştirmesini sağlayacak araçları temin edebilirsiniz. Örneğin kum saati, kronometre vb.
• Zamanını verimsiz geçirdiği konular için onu uyarabilir, daha etkili bir zaman yönetimi için önerilerde bulunabilirsiniz.
• Çocuğunuzun belirli hedefler koymasını sağlayabilir ve bu hedefleri gerçekleştirmesi için ona belirli bir süre tanıyabilirsiniz.
• Çocuğunuzun kişisel bir program hazırlamasını sağlayabilirsiniz. Bu programa uyması konusunda gereken desteği verebilir ve süreç sonunda değerlendirme yapabilirsiniz.

Ders Veren Hayat Kavanozu Deneyi ve Etkili Zaman Yönetimi Kullanımının Faydaları

Fransız bir profesörün Amerikalı iş adamlarına yaptığı hayat kavanozu deneyi etkili zaman yönetimi kullanımının önemini anlatan oldukça güzel bir örnektir.

Bu deneyde profesör boş bir kavanozun içine yerleştirmek için büyük taşlar, çakıllar ve kum kullanıyor. Önce büyük taşları koyuyor ve kavanozu ağzına kadar dolduruyor. Ardından kendisini izleyenlere “Kavanoz doldu mu?” diye soruyor ve evet cevabını alıyor. Çakıl taşlarını kavanoza döküyor ve kavanozu sallıyor, taşlar büyük taşların aralarındaki boşluklara yerleşiyor. “Peki şimdi doldu mu?” diye soruyor. Yine evet cevabını alıyor. Profesör bu kez kum çıkarıyor ve kavanoza dökmeye başlıyor ve yer açılması için kavanozu sallıyor. Kum, çakıl taşlarının ve büyük taşların arasındaki boşluklara sızıyor ve ardından da kavanoza su dökmeye başlıyor ve suyu da kavanoz tamamen dolana kadar koyuyor.         

Profesör kendisini dinleyenlere dönüyor ve “Bu çalışmadan çıkarmanız gereken hakikat; eğer büyük taşları önce koymazsanız, bir daha asla koyamayacağınızdır.” diyor. Eğer küçük şeylere öncelik verirsek (çakıl, kum) hayatımız önemsiz şeylerle dolar ve bizim için daha önemli olan şeylere yeterli zaman kalmaz.

Peki sizin hayatınızdaki büyük taşlar ne?

The post 2025 Nisan Rehberlik Bülteni first appeared on Süleymaniye Okulları.

Dikkat en genel anlamda “hedefe yönelik bilinçli ve yoğun algı” olarak tanımlanabilir.

Günlük hayatımızda çevremizden gelen, sayılamayacak kadar çok sayıda uyaran (ışık, ses, görüntü, vs.) ile karşılaşmaktayız. Bu uyaranlarının hepsinin bizim tarafımızdan fark edilip işleme konması mümkün görünmemektedir. Çünkü duyu organlarımızın algılama kapasitesi sınırlıdır. Dikkat ise bu uyaranlardan ihtiyacımız olan bir ya da birkaçına yoğunlaşma, yoğunlaşılan uyaranları diğerlerinin arasından seçip zihinsel işleme alabilme durumudur. Bir başka ifade ile bazı uyaranlarla ilgilenebilmek için kendini diğer uyaranlardan uzak tutabilmek, geri çekebilmektir. Örneğin; kitap okurken odanın ısı derecesinin, oturduğumuz koltuğun yumuşaklık veya sertliğinin, yağan yağmur sesinin daha arka planda kalması ve zihinsel olarak kitaba yoğunlaşabilmemiz gibi.

Dikkat Dağınıklığı; Fiilen veya zihnen bir işle meşgul olurken dikkati toparlayıp işe tam konsantre olamama durumuna dikkat dağınıklığı denir.  Özellikle öğrenciler arasında yaygın olan bu durum, akademik performansı olumsuz yönde etkileyebilir. Dikkat dağınıklığı, öğrencilerin derslerine yeterince konsantre olamamalarına, ödevlerini tamamlayamamalarına ve sınavlarda düşük performans sergilemelerine neden olabilir.

Dikkat Eksikliği ise biraz daha farklıdır. Belirtileri çok küçük yaştan itibaren gözlemlenen tanımlanmış bir bozukluktur. Dikkat eksikliği, hiperaktiviteyle birlikte görülebilir. Bu duruma DEHB; Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu denir.

Bu iki farklı tanımdan şu sonucu çıkarabiliriz: Dikkat dağınıklığı problemi olan bir kişi aynı dikkat testine, günün farklı saatlerinde girmiş olsa çok farklı sonuçlar alabilir. Örneğin dikkat dağınıklığı olan kişi uykusunu almış, kahvaltısını yapmış, güzel bir pazar sabahında zihni açıkken dikkat testinden çok iyi sonuçlar alabilir. Dikkat eksikliği olan kişi ise günün hangi saatinde olursa olsun dikkat testi sonuçları değişmez.

Dikkat Eksikliği İle Dikkat Dağınıklığı Arasındaki Farklar

Dikkat Dağınıklığı Neden Olur?

Dikkat dağınıklığının birçok farklı nedeni olabilir. Bu nedenler genellikle çevresel, psikolojik ve fizyolojik faktörlerden kaynaklanır. İşte dikkat dağınıklığına neden olabilecek bazı yaygın faktörler:

1. Çevresel Faktörler:
   • Gürültülü veya düzensiz çalışma ortamları
   • Fazla teknolojik cihaz kullanımı
   • Çalışma alanındaki dikkat dağıtıcı unsurlar (örneğin, telefon, televizyon)
2. Psikolojik Faktörler:
   • Stres ve kaygı
   • Depresyon ve diğer mental sağlık sorunları
   • Motivasyon eksikliği
   • Düşük özgüven
3. Fizyolojik Faktörler:
   • Yetersiz uyku
   • Sağlıksız beslenme
   • Yorgunluk
   • Fiziksel sağlık sorunları (örneğin, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu – DEHB)

Dikkat Dağınıklığının Belirtileri

Dikkat dağınıklığı her konuda değil; bazı konularda dikkati toparlayamama şeklinde görülür. Çocuklarda dikkat dağınıklığı belirtileri ile yetişkinlerde dikkat dağınıklığı belirtileri birbirine yakın fakat sorumluluklar gereği biraz farklılık gösterir. Yetişkinlerde, iş hayatında verimliliği azaltabilir ve sosyal ilişkileri olumsuz etkileyebilir.

• Derslere Konsantre Olamama: Öğrenciler ders sırasında kolayca dikkatlerini kaybedebilir ve öğretmenin anlattıklarını kaçırabilir.
• Ödev ve Proje Tamamlama Zorluğu: Öğrenciler, ödev ve projeleri zamanında tamamlamakta zorlanabilirler.
• Unutkanlık: Öğrenciler, sık sık önemli bilgileri veya görevleri unutabilirler.

• Organizasyon Sorunları: Öğrenciler, çalışma materyallerini düzenlemekte ve çalışmalarını planlamakta zorlanabilirler.
• İçsel Huzursuzluk: Öğrenciler, ders sırasında sık sık yerinde duramaz veya sürekli kıpırdanma ihtiyacı hissedebilirler.

• Çocuklarda, bazı derslerde çok iyi konsantre olunurken, bazı derslere dikkatini verememe şeklinde gözlemlenebilir. Çocukların dikkat dağınıklığı problemi yaşadığı dersler genellikle sevmedikleri derslerdir. Yetişkinlerde ise bazı işlere odaklanamama, verimli çalışamama şeklinde gözlemlenebilir. Çocuklarda olduğu gibi yetişkinlerde de dikkat dağınıklığı yapılan işe olan isteksizlikten kaynaklanabilir.
• İlk kez görüşülen bir insanın ismini hafızada tutamama; günler sonra tekrar görüşüldüğünde karşı tarafın simasını ayırt edememe gibi durumlar görülebilir.
• Önemsiz dış uyaranlara karşı çok duyarlı olunması yine dikkat dağınıklığı belirtileri arasında yer alabilir. Örnek: Bir işle meşgul olurken sokaktan gelen araba gürültüsü, çocuk sesleri vb. sesler ile işten kopma ve sesin geldiği yöne odaklanma.
• Okuma veya dinleme esnasında konsantre olamayıp tam anlayamamak, tekrar okumak veya dinlemek zorunda kalmak…
• Sınavlarda basit hatalar yapmak ve bunlara benzer durumlar dikkat dağınıklığı belirtileri arasındadır.

Dikkat dağınıklığı, öğrencilerin akademik başarılarını ve genel yaşam kalitelerini ciddi şekilde etkileyebilir. Bu nedenle, dikkat dağınıklığının nedenlerini anlamak ve bu durumu yönetmek için etkili stratejiler geliştirmek büyük önem taşır.

Dikkat Dağınıklığını Azaltma Yöntemleri

• Düzenli Çalışma Ortamı Oluşturma

Dikkat dağınıklığını azaltmanın ilk adımı, düzenli ve sakin bir çalışma ortamı oluşturmaktır. Çalışma ortamının düzenli ve temiz olması, öğrencilerin dikkatlerini daha kolay toplamalarına yardımcı olur. İşte bu konuda bazı öneriler:

• Minimalist Bir Çalışma Alanı: Çalışma masasında sadece gerekli olan materyaller bulunmalı. Gereksiz eşyalar ve dikkat dağıtıcı unsurlar kaldırılmalı.
• Ergonomik Düzenlemeler: Rahat bir sandalye ve uygun bir masa kullanmak, uzun süreli çalışmalarda konfor sağlar ve dikkatin dağılmasını önler.
• Doğal Işık ve Aydınlatma: İyi aydınlatılmış bir çalışma ortamı, göz yorgunluğunu azaltır ve konsantrasyonu artırır.
• Günlük Plan ve Program Yapma

Dikkat dağınıklığını azaltmanın bir diğer etkili yöntemi, günlük plan ve programlar yapmaktır. Planlı çalışmak, öğrencilerin zaman yönetimini geliştirmelerine ve dikkatlerini toplamalarına yardımcı olur.

• Günlük ve Haftalık Planlar: Günlük ve haftalık çalışma planları yapmak, öğrencilerin görevlerini ve sorumluluklarını organize etmelerine yardımcı olur.
• Öncelik Sıralaması: Görevleri önem sırasına göre düzenlemek, öğrencilerin en önemli işlere öncelik vermelerini sağlar.
• Molalar ve Dinlenme Zamanları: Planlar, düzenli molaları ve dinlenme zamanlarını içermeli. Bu molalar, öğrencilerin zihinsel olarak dinlenmelerine ve dikkatlerini tazelemelerine yardımcı olur.
• Teknoloji Kullanımını Sınırlandırma

Teknoloji, dikkat dağınıklığının başlıca nedenlerinden biridir. Bu nedenle, öğrencilerin teknoloji kullanımını sınırlandırmaları önemlidir.

• Telefon ve Sosyal Medya Kullanımı: Çalışma sırasında telefon ve sosyal medya kullanımını minimize etmek, öğrencilerin dikkatlerini daha kolay toplamalarına yardımcı olur.
• Dijital Detoks: Belirli aralıklarla dijital detoks yapmak, öğrencilerin teknoloji bağımlılığını azaltır ve dikkatlerini toparlamalarını sağlar.
• Uygulama ve Araçlar: Öğrenciler, dikkat dağınıklığını önlemek için çeşitli uygulamalar ve araçlar kullanabilirler. Örneğin, zamanlayıcı uygulamaları ve çalışma modları, öğrencilerin dikkatlerini toplamalarına yardımcı olabilir.
• Fiziksel Aktivitenin Önemi

Fiziksel aktivite, öğrencilerin dikkatlerini toparlamaları ve zihinsel olarak daha dinç olmaları için önemli bir rol oynar. Düzenli fiziksel aktivite, öğrencilerin hem fiziksel hem de zihinsel sağlığını destekler.

• Günlük Egzersiz: Öğrenciler, günlük egzersiz rutinleri oluşturarak fiziksel aktivitelerini artırabilirler. Bu egzersizler, yürüyüş, koşu, bisiklet sürme gibi basit aktiviteler olabilir.
• Egzersiz ve Zihinsel Sağlık: Düzenli egzersiz yapmak, stres ve kaygıyı azaltır, öğrencilerin daha iyi odaklanmalarına yardımcı olur.
• Aktif Dinlenme: Çalışma molalarında aktif dinlenme yapmak, öğrencilerin zihinsel yorgunluklarını azaltır ve dikkatlerini toparlamalarına yardımcı olur.

Dikkat dağınıklığını azaltmak için yukarıda bahsedilen yöntemler, öğrencilerin akademik başarılarını artırmalarına ve daha verimli çalışmalarına yardımcı olabilir. Düzenli çalışma ortamı oluşturma, günlük plan ve program yapma, teknoloji kullanımını sınırlandırma ve fiziksel aktivite gibi stratejiler, öğrencilerin dikkatlerini toplamada etkili olacaktır.

Konsantrasyonu Artırma Teknikleri

• Ara Vermenin Önemi ve Doğru Zamanlama

Uzun süreli çalışmalarda ara vermek, dikkat ve konsantrasyonu artırmanın önemli bir yoludur. Doğru zamanlanmış molalar, zihinsel yorgunluğu azaltır ve verimliliği artırır.

• Pomodoro Tekniği: Pomodoro Tekniği, 25 dakikalık çalışma seansları ve ardından 5 dakikalık kısa molalar içerir. Bu teknik, öğrencilerin dikkatlerini toplamasına ve düzenli olarak ara vermelerine yardımcı olur.
• Uzun Molalar: Her birkaç saatlik çalışma sonrasında daha uzun molalar vermek, zihinsel yenilenme sağlar. Bu molalar, 15-30 dakika arasında olabilir ve öğrencilerin fiziksel olarak hareket etmelerini teşvik eder.
• Aktif Molalar: Molalarda fiziksel aktivite yapmak, öğrencilerin hem fiziksel hem de zihinsel olarak dinlenmelerine yardımcı olur. Yürüyüş yapmak, esneme hareketleri veya hafif egzersizler, öğrencilerin dikkatlerini tazelemelerine yardımcı olur.
• Sağlıklı Beslenme ve Uyku Düzeni

Sağlıklı beslenme ve düzenli uyku, öğrencilerin dikkat ve konsantrasyon seviyelerini doğrudan etkiler. Vücut ve zihin sağlığı, bu iki temel faktörle desteklenir.

• Dengeli Beslenme: Öğrenciler, beslenme düzenlerinde protein, karbonhidrat ve sağlıklı yağları dengeli bir şekilde tüketmelidir. Beyin fonksiyonlarını destekleyen omega-3 yağ asitleri, vitaminler ve mineraller içeren gıdalar tercih edilmelidir.
• Düzenli Uyku: Yeterli ve kaliteli uyku, dikkat ve konsantrasyon için hayati öneme sahiptir. Öğrenciler, her gece 7-9 saat uyumalı ve uyku düzenlerine dikkat etmelidir. Uykusuzluk, dikkat dağınıklığına ve düşük performansa yol açar.
• Hidratasyon: Yeterli su tüketimi, zihinsel berraklığı ve odaklanmayı destekler. Öğrenciler, gün boyunca düzenli olarak su içmeye özen göstermelidir.
• Hedef Belirleme Ve Motivasyon Artırma

Belirli hedefler koymak ve bu hedeflere ulaşmak için motivasyon sağlamak, öğrencilerin dikkat ve konsantrasyonlarını artırmalarına yardımcı olur.

• SMART Hedefleri: Öğrenciler, Spesifik, Ölçülebilir, Ulaşılabilir, Gerçekçi ve Zamanlı (SMART) hedefler belirlemelidir. Bu hedefler, öğrencilerin odaklanmalarını ve motive olmalarını sağlar.
• Hedeflere Ulaşma Stratejileri: Öğrenciler, hedeflerine ulaşmak için adım adım ilerlemeli ve her bir adımı küçük parçalara bölmelidir. Bu, büyük görevlerin daha yönetilebilir olmasını sağlar.
• Ödüllendirme: Öğrenciler, belirli hedeflere ulaştıklarında kendilerini ödüllendirmelidir. Bu ödüller, motivasyonu artırır ve gelecekteki görevler için teşvik edici olur.

Konsantrasyonu artırma teknikleri, öğrencilerin akademik başarılarını ve genel yaşam kalitelerini geliştirmelerine yardımcı olabilir. Ara vermenin önemi, sağlıklı beslenme ve uyku düzeni, hedef belirleme ve motivasyon artırma stratejileri, öğrencilerin dikkatlerini toplama ve odaklanma becerilerini güçlendirecektir.

Dikkati Geliştiren Bazı Oyunlar

• Su Doku, Solo Test: Bu tür oyunlar zihinsel süreçlerin gelişimine önemli katkılar sağlar; beyni dinç ve sağlıklı kılar, zihni dinlendirir, üretici düşünceyi geliştirir. Stratejiyi, ön görü yeteneğini, olasılıklı düşünmeyi, olayları farklı pencereden değerlendirmeyi sağlar. Başta yapılan hatanın sonradan ne gibi sonuçları meydana getireceğini gösterdiği için sebep-sonuç ilişkisi kurabilme yeteneğini geliştirir.
• Tangram, Yapboz, Lego: Görsel, uzamsal yeteneğin gelişmesini ve ince kas gelişimini sağlar. Bir nesneyi farklı amaçlar doğrultusunda kullanabilmeyi sağlayarak, görsel ve uzamsal dikkati, geometrik algılama yeteneğini ve parça-bütün algısını geliştirir. Tümevarım ve tümdengelim metodunu öğretir.
• Fark Bulma: Fark bulma egzersizleri, ayrıntıları çabuk fark etmeyi ve bulmayı, dikkati dar alanlarda iyi kullanabilmeyi sağlar. Birbirine benzeyen ama aralarında küçük farklılıklar bulunan iki resim gösterilir. Bunların arasındaki farkları çocuğun bulması istenir.
• Kamuflaj Resimler: Büyük bir resim içerisine gizlenmiş birçok resimden oluşur. Gizlenen bu resimleri bulmak gerekir.
• Resmi Hafızada Tutup Çizme Çalışması: Bir resmi, görüntü karesini, nesneyi, pozisyonu belirli bir süre gözlemledikten sonra ayrıntılı bir şekilde çizmeye çalışmaktır.
• Ayrıntı Görme Oyunu: Bu oyunu oynamak için çocukla beraber çevrenin iyi görüldüğü bakış açısı geniş, yüksek bir yere veya tepeye çıkmak gerekir. Oyun evde oynanacaksa cama veya balkona çıkmak yeterlidir. Baktığınız yerden çocuğa, “Ben bir minare görüyorum. Sen de görüyor musun? Benim gördüğüm yeşil arabayı sen de görüyor musun?” gibi sorular sorulur. Çocuktan bu soruların cevabını bulması istenir. Çocuk bulamazsa ipucu verilir. Sonra soru sırası çocuğa geçer. Çocuk da sorar ve oyun bu şekilde devam eder.
• Hikâye, Fıkra, Masal: Çocuk okumayı biliyorsa kendisi, bilmiyorsa ebeveynleri çocuğa hikâye, masal veya fıkra okuyabilir. Bu aktivitede çocuktan, dinlediğini aklında tutması ve aklında tuttuğu hikâyeyi karşısındakine anlatması istenir. Çocuğa kısa bir okuma parçası verilir. Beş dakika okuduktan sonra okuduğu yerleri anlatması istenir. Bu oyun aynı zamanda çocuğun kısa süreli hafızasını geliştirir.
• Hafıza Kartları: Hafıza jimnastiği yapmak için kartlar hazırlanır. Bu kartlarda kelimeler yazılıdır. Kartlardaki kelimeler çocuğa okunur ya da çocuk kelimeleri karttan okur. Kelimeler okunduktan sonra kartlar kapatılır. Çocuktan bu kelimeleri kartlara bakmadan hafızasından tekrar etmesi ya da bir kâğıda yazması istenir.
• Tekerlemeler: İşitsel dikkat çalışmak amacıyla önceden tekerlemeler belirlenir ve hazırlanır. Tekerlemeyi bir kişi çocuğa okur veya söyler, çocuk da bu tekerlemeleri doğru tekrar etmeye çalışır. Çalışmaya önce kısa ve kolay tekerlemelerden başlanır.

The post 2025 Mart Rehberlik Bülteni first appeared on Süleymaniye Okulları.

Hedef belirlemek, başarıya ulaşmanın ilk adımıdır. Ancak sadece hedef belirlemek yetmez; bu hedefe ulaşmak için disiplinli, planlı ve kararlı bir yol izlemek gerekir. Çocuklar için bu durum, onların gelecekteki akademik ve sosyal yaşamlarına sağlam bir temel atmak anlamına gelir. Örneğin,bir çocuk için küçük ama ulaşılabilir hedefler koymak, onun özgüvenini artırır ve başarı hissini pekiştirir. Bireyin geleceğine yönelik özgüvenini artırır, kaynakların etkili kullanılmasını sağlar ve kişinin yaşamına bir anlam katar. Çocukların hedef belirleme becerilerini geliştirmek için, onların yaşlarına ve ilgi alanlarına uygun hedefler belirlemelerine yardımcı olabilirsiniz.

Bu yazıda hedeflerinize ulaşmanın en etkili yollarını keşfedeceksiniz. Hedef belirleme, sadece bireysel gelişim için değildir; aynı zamanda profesyonel yaşamın ve çocukların kişisel başarılarının temel taşıdır. Bir çocuğun hedef belirlemesi, onun sorumluluk duygusunu geliştirmesine ve zamanı verimli kullanmasına olanak sağlar.

Hedef Belirlemenin Önemi

Hedef belirlemek, yön duygunuzu geliştirir ve odaklanmanıza yardımcı olur. Çocuklar için hedef belirlemek, onların özgüvenlerini geliştirmek ve sorumluluk bilincini artırmak açısından büyük önem taşır. Örneğin, bir çocuğa “Bu hafta her gün 10 dakika kitap okuyabiliriz, ne dersin?” gibi somut hedefler sunabilirsiniz.

Ancak bu hedeflerin SMART (Spesifik, Ölçülebilir, Ulaşılabilir, İlgili ve Zamana Bağlı) özelliklerine uygun olması çok önemlidir. SMART kriterleri, hedeflerinizi daha gerçekçi ve uygulanabilir hale getirir.

SMART Kriterleri Nedir?

Spesifik (Belirgin): Hedefiniz net ve açık olmalı. “Daha iyi olmak” yerine “Bir ay içinde kitap okuma alışkanlığı edinmek” gibi belirgin hedefler seçin. Çocuklar için bu hedef, “Bugün resim defterine bir kuş çizebiliriz.” gibi basit ve açık olabilir. Belirgin hedefler, karşılaştıkları zorluklara karşı odaklanmalarını sağlar ve başarıyı somutlaştırır.

Ölçülebilir: Hedefinizin ilerlemesini takip edebilmelisiniz. Örneğin, “Her hafta iki kitap okuyacağım.” gibi bir hedef, ilerlemenizi kolayca değerlendirmenizi sağlar. Çocuklar için “Bu hafta 3 hikâye kitabı okuyabiliriz.” gibi hedefler hem ölçülebilir hem de eğlencelidir.

Ulaşılabilir: Gerçekçi ve mümkün hedefler koymak, hayal kırıklığına uğramadan motivasyonu korumanıza yardımcı olur. Çocuklar için “Bir gün içinde tüm kitabı oku!” yerine “Bugün bir hikâye oku!” gibi hedefler koyabilirsiniz. Gerçekçi hedefler, çocukların başarı duygusunu tatmalarını sağlar.

İlgili: Hedef, sizin değerleriniz ve uzun vadeli planlarınızla uyumlu olmalı. Çocuklar için hedefler, onların ilgi alanlarına uygun olmalıdır. Örneğin, “Bu hafta sevdiğin hayvanlar hakkında bilgi toplayalım.” gibi onların ilgisini çekecek hedefler koyabilirsiniz.

Zamana Bağlı: Hedefinizin bir zaman sınırı olmalı. “Bir ay içinde 5 kitap okuyacağım.” gibi hedefler zamana dayalı oldukları için daha kolay takip edilir. Çocuklar için zaman sınırlaması, onları daha iyi odaklanmaya teşvik eder. “Bugün saat 4’te boya yapmaya başlayabiliriz.” gibi net bir zaman dilimi oluşturabilirsiniz.

Hedeflerinizi SMART prensiplerine uygun olarak planlamak, sadece başlangıç noktalarınızı değil, ulaşacağınız son noktaları da netleştirir. Çocuklar için hedef belirleme sürecinde onların yaşına, ilgi alanlarına ve yeteneklerine uygun SMART hedefler oluşturmak, bu süreci hem eğlenceli hem de öğretici hale getirir.

Planlama

Hedefe ulaşmak için bir yol haritası oluşturmanız gerekir. İyi bir planlama, size zaman kazandırır ve daha organize olmanızı sağlar. Çocuklarla hedef belirleme sürecinde planlama yapmak, onların da sorumluluk bilinci geliştirmelerine ve hedeflerine ulaşmada daha motive olmalarına yardımcı olur. Uzun vadeli hedeflerinizi daha küçük ve başarılabilir adımlara ayırın. Örneğin, “Bir yıl içinde 20 kilo vermek” yerine, “Her ay 2 kilo vermek” gibi daha küçük adımlar belirleyin. Çocuklar için bu, “Bir hafta içinde tüm kitabı oku!” yerine “Her gün bir bölüm okuyalım.” gibi hedefler koymak anlamına gelir. Böylece ilerlemeyi daha kolay görebilir ve motive kalabilirler. Bir diğeri; günlük, haftalık ve aylık olarak hedefinize yönelik yapacaklarınızı yazın. Çocuklar için örneğin, “Bu hafta her gün 10 dakika boyunca matematik çalışalım.” gibi zaman planlaması yapmak, onların zamanı daha verimli kullanmalarını sağlar. Ayrıca bir etkinlik tablosu hazırlayıp her başarıyı yapışkanlı çıkartma ile ödüllendirmek de teşvik edici olur. Bunları sağlarken olası engelleri önceden tahmin edip bir B planı hazırlayın. Çocuklar için, “Eğer ödevini yaparken zorlanırsan, bir mola verip sonra tekrar deneyebiliriz.” gibi stratejiler sunabilirsiniz. Engellere hazırlıklı olmak, moral bozukluğunu önler ve onlara her durumda çözüm bulabileceklerini öğretir. Planlama sürecinde, hedefe olan yolda karşılaşabilecekleri zorlukları öngörmek ve bu zorlukları aşmak için çözüm yolları üretmelerini sağlamak çok önemlidir.

Çocuklar için günlük planlar, onların sorumluluk bilinci geliştirmesi açısından önemlidir. Örneğin, “Bugün bir resim yapalım ve akşam bunu konuşalım.” gibi somut ve kısa hedefler koyabilirsiniz. Küçük ama etkili adımlar atmak, çocukların odaklanma becerisini artırır. Haftanın başında, çocuklarla birlikte küçük hedefler belirleyebilirsiniz. Örneğin, “Bu hafta her gün 15 dakika kitap okuyabiliriz.” gibi. Haftanın sonunda bu hedefleri gözden geçirmek, çocuklara sorumluluk duygusu kazandırır ve eksikliklerini fark etmelerine yardımcı olur. Ayrıca daha uzun vadeli düşünmek ve büyük hedefleri parçalara ayırmak çocuklara sabrı öğretir. Örneğin, “Bu ay bisiklet sürmeyi öğrenebiliriz, her hafta 20 dakika pratik yapalım.” gibi uzun vadeli planlar, onların hem sabırlı olmasını hem de başarı hissini yaşamalarını sağlar.

Çocuklarla tüm bu planlamaları yaparken esnek olmak çok önemlidir. Çoğu zaman planlar tam istediğimiz gibi gitmeyebilir. Bu gibi durumlarda, “Bugün yapamadık ama yarın deneyebiliriz” gibi olumlu cümleler kullanarak onlara çözüm odaklı düşünmeyi öğretebilirsiniz. Planlama sürecini bir yol haritası olarak gördüğünüzde, bu harita sizi ve çocuklarınızı hedefe ulaştıracak en etkili aracınız olacaktır.

Motivasyonu Korumak

Hedefe ulaşma yolunda motivasyonu korumak, başarının devamı için kritik bir unsurdur. Motivasyon, sadece başlangıçta değil; tüm süreç boyunca yanınızda olması gereken bir gücün kaynağıdır. Çocuklarda motivasyonu korumak, onların öğrenme süreçlerinden keyif almasını ve hedeflerine daha hevesle yaklaşmasını sağlar. Motivasyonu sürekli kılmanın yolu, kendinizi ve çocuğunuzu tanımaktan ve harekete geçiren unsurları belirlemekten geçer.

Örneğin küçük zaferleri kutlamak, motivasyonunuzu artırmanın en etkili yollarından biridir. Çocuklar için bu, “Bugün tüm ödevlerini bitirdin, aferin!” diyerek ya da sevdiği bir etkinlikle ödüllendirme şeklinde olabilir. Örneğin, bir haftalık okuma hedefini tamamlayan bir çocuğu minik bir çıkartma ya da ailece oynanan bir oyunla ödüllendirmek, başarı hissini pekiştirir. Bir diğer önemli konu ise çocuklar için olumlu bir çevre oluşturmaktır. Onların hem kendilerine güven duymasını hem de motivasyonlarının artmasını sağlar. Örneğin, çocuğunuzun arkadaş çevresinde olumlu ve destekleyici bireyler olduğundan emin olun. Ayrıca aile ortamında sevgi dolu bir atmosfer oluşturmak, onların kendilerini güvende hissetmesine ve motive olmasına yardımcı olur. Hedeflerin netleşmesi için düzenli olarak hatırlatmalar yaparak motivasyonunuzu diri tutabilirsiniz. Çocuklar için de bir “vizyon panosu” oluşturmak etkili olabilir. Örneğin, çocuğunuzun ulaşmak istediği hedefleri (bir spor dalında gelişmek ya da bir müzik aletinde ilerlemek) resimlerle ve yazılarla görselleştirerek, onları bu hedeflere bağlı kalmaları için motive edebilirsiniz. Bazı durumlarda çocuklar motivasyon kaybı yaşayabilir. Böyle durumlarda onlara nazik ve anlayışlı olun. Örneğin, “Bugün ödevini yapmakta zorlandın ama yarın daha iyi bir başlangıç yapabiliriz.” gibi destekleyici cümleler kurabilirsiniz. Onlara hata yapmanın da öğrenme sürecinin bir parçası olduğunu öğretmek, motivasyonlarını kaybetmeden yollarına devam etmelerini sağlar.

Unutmayın, motivasyon bir varış noktası değil bir süreçtir. Bu süreçte çocuğunuzla birlikte küçük aksaklıkları öğrenme fırsatları olarak görüp yolculuktan keyif almayı öğrenebilirsiniz. Başarı, yalnızca hedefe ulaşmak değil bu yolculukta öğrendiğiniz ve paylaştığınız anılardır.

Engellerle Başa Çıkma

Hedefe giden yol genellikle düz bir çizgi gibi görünse de çoğu zaman dolambaçlıdır. Bu süreçte karşılaşılan engeller cesaretimizi kırabilir ancak unutmayın: Her engel bir öğrenme fırsatıdır. Doğru stratejilerle bu engeller, bizi hedefimize daha da yaklaştırabilir.

Her hedef yolculuğunun kendine özgü engelleri vardır. Bu engeller, genellikle içsel veya dışsal olabilir. İçsel engeller; korku, özgüven eksikliği veya erteleme gibi duygusal ve zihinsel bariyerleri kapsamaktadır.Dışsal engeller ise kaynak eksikliği, zaman sıkışıklığı veya beklenmedik durumlar olabilir. Bir engelle karşılaştığınızda, ilk adım bu engelin ne olduğunu ve nedenlerini anlamaktır. Çoğu zaman sorunları tanımlamak, çözümün ilk adımıdır. Bu nedenle, karşılaştığınız engeli ayrıntılı bir şekilde analiz edin. Çözüm odaklı bir yaklaşımla sorunun temel nedenini bulmak, o engeli aşmak için ihtiyacınız olan yolu görmenizi sağlar. Engelleri aşmak için kullanabileceğiniz birçok etkili yöntem vardır. Öncelikle engeller karşısında olumlu bir bakış açısı geliştirin. Çocuklar için de bu yaklaşım önemlidir. Örneğin, bir problemle karşılaştıklarında “Bu zorluk bana ne öğretebilir?” sorusunu sormalarını teşvik edin. Çocuğunuzun hata yapmaktan korkmamasını, aksine bunun bir gelişim fırsatı olduğunu öğrenmesini sağlayın. Çünkü planlar her zaman yolunda gitmeyebilir. Çocuklar için alternatif yollar düşünme becerisi kazandırmak, esnekliklerini artırır. Örneğin, çocuğunuz istediği oyuncağı alamadığında başka bir aktiviteyle dikkatini dağıtarak ona çözüm üretmeyi öğretebilirsiniz. Ayrıca büyük engelleri aşmak zor görünüyorsa bunu küçük parçalara bölün. Çocuklar için bu özellikle faydalıdır. Örneğin, bir ödevi bitiremeyen bir çocukla “Önce 5 dakika çalış, sonra kısa bir mola verelim.” şeklinde bir yaklaşım geliştirebilirsiniz. En önemlisi, kimse her engeli tek başına aşmak zorunda değildir. Çocuklarınıza yardım istemenin güçlü bir davranış olduğunu öğretin. Örneğin, bir konuda zorlandığında öğretmenine ya da size danışmasının doğal olduğunu hissettirebilirsiniz.

Engelleri Fırsata Dönüştürmek

Engeller sadece birer bariyer değil aynı zamanda gelişim fırsatlarıdır. Her engel, kendiniz hakkında yeni şeyler öğrenme ve becerilerinizi geliştirme şansı sunar. Örneğin, bir zorlukla karşılaştığınızda dayanıklılığınızı artırabilir, yeni stratejiler geliştirebilir veya başka bir perspektiften bakmayı öğrenebilirsiniz. Çocuklarınıza, her zorluğun onları daha güçlü yapabileceğini anlatın. Örneğin, bir spor dalında zorlandığında, “Bu dayanıklılığını artırman için bir şans.” diyerek cesaretlendirin. Engelleri birer basamak olarak kullanarak kendinizi ve çocuğunuzu daha ileriye taşıyabilirsiniz.

Sonuçları Değerlendirme

Hedeflerinize ulaştıktan sonra bu sürecin kapsamlı bir değerlendirmesini yapmak, başarınızın sürekliliğini sağlamak ve gelecekteki hedeflerinize daha sağlam adımlarla ulaşmak için kritik bir öneme sahiptir. Her sürecin, her adımın kendi içinde öğrenilecek değerli dersler barındırdığı unutulmamalıdır. Başarı yalnızca hedefe ulaşmakla sınırlı değildir; aynı zamanda süreç içinde yaşananlar, karşılaşılan engeller ve öğrenilen dersler, gelecekteki hedeflerinizi daha etkin bir şekilde planlamanızı sağlar.

Çocuklarla Süreci Değerlendirme İçin Tavsiyeler

Hedef belirleme ve değerlendirme süreçlerinde çocuklarınızın da yer almasını sağlayarak onları bu süreçlere dahil edebilirsiniz. Örneğin:

Başarıları kutlayın

Çocuğunuzun bir hedefe ulaştığında bunu fark ettiğinizden ve ona takdir gösterdiğinizden emin olun. Küçük bir hedefe bile ulaştıklarında onları motive etmek daha büyük hedeflere yönelmelerini sağlar. Birlikte “Bunu nasıl başardık?” sorusunu sorarak süreci değerlendirin ve onların neler öğrendiğini anlamalarına destek olun.

Öğrenme fırsatları oluşturun

Eğer çocuklar bir hedefe ulaşamadıysa ya da süreçte zorluk yaşadıysa, “Bu süreçte neler öğrendik?” ya da “Bir dahaki sefere neyi farklı yapabiliriz?” gibi sorular sorarak başarısızlığı bir öğrenme fırsatına dönüştürün. Böylece hayal kırıklıkları karşısında dayanıklılık geliştirebilirler.

Soru sorma becerilerini geliştirin
Çocuğunuzun hedeflerini değerlendirirken şu soruları sormasına yardımcı olun:

1. “Bunu yaparken en çok neyi sevdim?”
2. “Daha kolay yapabileceğim bir şey var mıydı?”
3. “Bir dahaki sefere bunu yaparken neleri geliştirebilirim?”
   Bu sorular, çocuğunuzun kendi sürecini gözden geçirmesini ve daha bağımsız düşünmesini sağlar.

Yeni hedefler belirleyin

Çocuğunuz bir hedefe ulaştığında birlikte yeni hedefler koymayı teşvik edin. Ancak bu hedeflerin ulaşılabilir ve yaşına uygun olduğundan emin olun. Örneğin, bir okuma hedefi koyduysanız, belirli bir süre içinde sevebileceği kitapları birlikte seçebilirsiniz. Bu, çocuğunuzun başarısını sürdürülebilir hale getirir.

Kendinize ve Çocuğunuza Sorabileceğiniz Sorular:

• Bu süreçte birlikte neyi daha iyi yapabilirdik?
• Karşılaştığımız zorluklarda nasıl bir tutum sergiledik?
• Birlikte hangi stratejileri geliştirdik?
• Daha farklı neler yapabiliriz?

Sonuçları değerlendirirken çocuğunuzla birlikte düşünmek, sadece bireysel gelişim için değil aynı zamanda aranızdaki bağları güçlendirmek için de bir fırsattır. Unutmayın, çocuklar süreci sizden öğrenir ve bu süreç onların hayat boyu kullanacakları bir beceri haline gelebilir. Başarı, sadece hedefe ulaşmak değil aynı zamanda süreçten öğrenmek ve bu öğrenimi bir alışkanlık haline getirmektir.

• Örnek hedef belirleme tablosu

• Başarı Hikayesi

Ahmet, öz disiplin geliştirmek amacıyla günlük 15 dakikasını yeni bir dil öğrenmeye ayırdı. Bir yılın sonunda bu alışkanlığı, ona akıcı bir seviyede Fransızca konuşma yetisi kazandırdı. Ahmet’in bu süreçteki en büyük başarısı, hedeflerine sadık kalma becerisi oldu.

Zeynep, matematikte zorlandığını fark edince her gün sadece 10 dakika matematik çalışmayı hedefledi. 3 ay sonra matematik sınavından yüksek bir not aldı ve bu, ona kendine olan güvenini artırdı. Zeynep, küçük ama düzenli adımlarla büyük başarılar elde etti.

Hedeflerinize ulaşmak bir yolculuktur. Bu yolculukta atacağınız her adım, sizi başarıya bir adım daha yaklaştırır. Hayallerinizi gerçeğe dönüştürmek için bugün harekete geçin! Her hedef bir başlangıç noktası, her engel bir öğrenme fırsatı ve her başarı yeni hayallerin kapısıdır. Cesur olun ve kendi hikayenizi yazmaya başlayın. Çocuğunuzun başarısını kutlamayı ve onu motive etmeyi unutmayın. Her küçük başarı, büyük hedeflere ulaşmanın anahtarıdır. “Bugün attığın adımlar, yarının kahramanı olmanı sağlayacak.” diyerek onu cesaretlendirebilirsiniz.

The post 2025 Şubat Rehberlik Bülteni first appeared on Süleymaniye Okulları.